အာယွနီဝန္း (သို႔) ဆရာေတာ္အသွ်င္ဥတၱမ

စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ (၇၁) ႏွစ္ ေျမာက္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း  အရွိန္ျမွင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ျပည္တြင္း ျပည္ပ မီဒီယာမ်ားတြင္ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပမႈ မရွိသေလာက္ နည္းပါးသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ နအဖစစ္အုပ္စု အာဏာတည္ၿမဲေရးအတြက္ ဟန္ျပက်င္းပမည့္ (၂၀၁၀) ေရြးေကာက္ပြဲ သတင္းကို ေဇာင္းေပးထုတ္ လႊင့္ေနရ၍ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္မႈကို လ်စ္လ်ဴရွဳေလသေလာ (သို႕တည္းမဟုတ္) ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး မီးရွဴးတန္ေဆာင္ ဆရာေတာ္၊ ျမန္မာတမ်ဳိးသားလံုး၏ အမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္  အသိအမွတ္ျပဳရန္ ခက္ခဲေနၾက၍ေလာ (သို႕တည္းမဟုတ္) ရခိုင္လူမ်ဳိးတို႕၏ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈကို ထုတ္ေဖာ္ျခင္းငွာ မ၀ံ့ရဲေလ၍ေလာ (သို႕တည္းမဟုတ္) မိမိတို႕၏မီဒီယာမူ၀ါဒ ေျပာင္းလဲလာ၍ ေပေလာ…… အဘယ္ေၾကာင့္မ်ား ယခုကဲ့သို႕ ဥေပကၡာျပဳ လ်စ္လ်ဴရႈေလၾကကုန္သနည္း ဆုိသည္ကုိ မသိရေသာ္လည္း ရခိုင္အမ်ဳိးသားတို႕ကား မိမိတို႕၏ သမိုင္းေပးတာ၀န္ကို ဆက္လက္ ထမ္းရြက္ေနၾကဆဲပင္။ မိမိတို႕၏သမိုင္းကို မိမိိတို ့ကိုယ္တိုင္ အသက္၊ ေသြး ေခၽြးတို ့ျဖင့္ေရးသားလ်က္ ဆက္လက္ တိုက္ပြဲ၀င္ေနၾကဦးမည္သာ။ မီဒီယာတို႕၌ မွတ္တမ္းတင္သည္ျဖစ္ေစ မတင္သည္ျဖစ္ေစ က်ရာတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ျခင္းသည္ပင္လွ်င္ ရခိုင္တို႕၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားမွာ အေဟာသိကံေတာ့   ျဖစ္လိမ့္မည္မဟုတ္။ ကိုယ့္အလုပ္ကို ကိုယ္ဆက္လုပ္၊ ကိုယ့္သမိုင္း ကိုယ္ဆက္ေရး ေနၾကမည္သာျဖစ္ပါသည္။

(၇၁) ႏွစ္ေျမာက္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန႕ အထိမ္းအမွတ္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို စက္တင္ဘာလ (၇) ရက္ေန႕တြင္  ရခိုင္ျပည္နယ္ (၃) ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကသည္။         စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (ရခိုင္ျပည္နယ္) ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ၾကြင္းေအာင္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ ဥကၠ႒ဦးစံေရႊထြန္း၊ ဗဟို အမ်ဳိးသမီး အဖြဲ႕၀င္  ေဒၚညိဳေအးတို႕ ဦးေဆာင္ၿပီး လူ (၂၀) ေက်ာ္တို႕က ေက်ာင္းတက္လမ္း၊ ဓမၼာရံုေရွ႕တြင္ သံဃာေတာ္အပါး (၁၀၀) ေက်ာ္ကို ဆြမ္းေလာင္းခဲ့သည္။   ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာက္ဆိပ္ေတာင္ေစတီတြင္ ရခိုင္လူငယ္ (၂၀) ေက်ာ္၊ မအီၿမိဳ႕နယ္ အိုးထိန္းေစတီေတာ္မွာ ရခိုင္လူငယ္ (၁၀)ေက်ာ္တို႕က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္း သားအားလံုး လြတ္ေျမာက္ေရး ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းခဲ့ၾကသည္။

စက္တင္ဘာ (၈) ရက္ေန႕ ညေနတြင္လည္း မအီၿမိဳ႕နယ္ ဆားျပင္ရြာ၌ ရြာလမ္းမ်ား တေလ်ာက္ ဆီမီးထြန္းပူေဇာ္ပြဲျပဳလုပ္ကာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန႕ အမွတ္တရ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္ေရးဆုေတာင္းခဲ့ၾကသည္။ ေက်းရြာေန ရခိုင္ေက်ာင္းသားႏွင့္ လူငယ္မ်ားက ျပည္သူလူထုအား ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန ့အေၾကာင္းရွင္းျပခဲ့ၾကသည္။

စက္တင္ဘာ (၉) ရက္ေန႕ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမပ်ံလြန္ေတာ္မူသည့္ (၇၁)ႏွစ္ေျမာက္ေန႕တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္း လႈပ္ရွားမႈကုိ (၅) ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေတြ႕ရသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္တြင္ (၂) ေနရာျပဳလုပ္သည္။ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရး ပါတီဌာနခ်ဳပ္တြင္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန႕ အခမ္းအနားႏွင့္ ေဟာေျပာပြဲကို ပရိတ္သတ္ (၁၀၀) ေက်ာ္ျဖင့္ စည္ကား သိုက္ၿမိဳက္စြာက်င္းပခဲ့သည္။ နံနက္ (၉) နာရီတြင္ ရခိုင္ေက်ာင္းသား၊ လူငယ္ (၂၀) ေက်ာ္က စစ္ေတြ၊ လမ္းမေတာ္ ေတာင္ရပ္ကြက္တြင္ သံဃာေတာ္ (၇၁) ပါးကို ဆြမ္းေလာင္းလွဴဒါန္းကာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုး အျမန္ဆံုး ျပန္လြတ္ေရး ဆုေတာင္းခဲ့ၾကသည္။ ဆရာေတာ္၏ရုပ္ပံုေတာ္ျဖင့္ မိုးပ်ံဗူေဘာင္းမ်ားကို ရိုေသစြာ လႊတ္တင္ခဲ့ၾကသည္။

စက္တင္ဘာ (၉) ရက္ေန႕ နံနက္ (၉) နာရီတြင္ ေတာင္ကုတ္ၿမိဳ႕အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဦးတင္သိန္းေအာင္ ေနအိမ္တြင္ အဖြဲ႕၀င္ (၂၀) ဦးႏွင့္ ဦးဥတၱမေန ့အခမ္းအနားတရပ္ကို က်င္းပခဲ့သည္။ မအီၿမိဳ႕၊ လမူးေမာ္ရြာ၊ ၾကက္ကိုင္း  ဘုရားတြင္လည္း သည္ေန႔ နံနက္ (၇) နာရီခန္႕ တြင္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား လြတ္ေျမာက္ေရး ၀တ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲကို ေက်ာင္းသား၊ လူငယ္ (၁၅) ဦးျဖင့္ ျပဳလုပ္က်င္းပခဲ့ၾကသည္။

ထိုနည္းတူစြာ မာန္ေအာင္ၿမိဳ႕ႏွင့္ ရမ္းၿဗဲၿမိဳ႕တို႕တြင္လည္း စက္တင္ဘာ (၉) ရက္ေန႕တြင္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန႕ ကိုဂုဏ္ျပဳလ်က္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လြတ္ေျမာက္ေစေရးအတြက္ ရည္မွန္းကာ ဆြမ္းကပ္ လွဴဒါန္းမႈမ်ား ျပဳခဲ့ၾကပါ သည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကလည္း ရခိုင္စာေပသမားမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ၿမိဳ႕နယ္ (၁၅) ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ဆရာေတာ္၏ဓါတ္ပံုႏွင့္ ေထရုပၸတၱိေပါင္း (၃၀၀၀) ေက်ာ္ ျဖန္႕ေ၀ခဲ့ၾကသည္။

ထုိ႔အျပင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမပန္းၿခံတြင္ လံုၿခံဳေရး ထူထပ္စြာခ်ထားသည့္ၾကားမွ ရဟန္းေတာ္မ်ားႏွင့္ ရခိုင္ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ားက ပန္းေခြခ် ပူေဇာ္ခဲ့ၾကေသးသည္။ အဆင္မသင့္လွ်င္ ေထာင္ထဲ တန္းပို ့ခံရမည့္ အေနအထားပင္ ျဖစ္သည္။

ဤမွ်မ်ားျပားလွေသာလႈပ္ရွားမႈမ်ားအတြက္ အခက္အခဲၾကား၊ အႏၱရာယ္မ်ားၾကားက စြန္႕စားခဲ့ၾကသူမ်ားကို လြန္စြာ ဂုဏ္ျပဳရေပမည္။ စစ္အစိုးရသည္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေန႕ကို အသိအမွတ္ မျပဳလိုေပ။ ရဲရင့္ခိုင္မာလွသည့္ ရခိုင္တို႕၏ ႏွလံုးေသြးထဲတြင္ ႏိုင္ငံေရးစိတ္ဓာတ္ ျပင္းထန္လွေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ စိတ္ဓာတ္ လွည့္ပတ္ စီးဆင္းမည္ကို ေၾကာက္လ်က္ရွိသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ ယခင္ႏွစ္မ်ားက ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမေန႕ လႈပ္ရွားခဲ့ၾကသည့္ အျပစ္မဲ့ ရခိုင္ေက်ာင္းသားလူငယ္ (၁၁) ဦးကို ပုဒ္မ အမ်ဳိးမ်ဳိးတပ္ကာ ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္မ်ား ခ်မွတ္ထားခဲ့သည္။ သည္ၾကားထဲ ရုန္းကန္ လႈပ္ရွားၾကသည့္ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္မ်ားကို ျမန္မာႏိုင္ငံသား မီဒီယာသမားမ်ား အေနျဖင့္ လူမ်ဳိးေရး မခြဲျခားဘဲ  အေလး ဂရုျပဳသင့္ပါသည္။ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႕ ေဆာင္ရြက္ၾကသူမ်ား အေနျဖင့္ မည္သည့္သတင္းဌာနတြင္ ပါ၊ မပါ ဂရု စိုက္လိမ့္မည္မဟုတ္။   ေထာင္အက်ခံရလည္း  သူတို႕အေရး လုပ္ၾကမည္ မဟုတ္။ သို႕ေသာ္ ၎တို႕၏ သတၱိ၊ ရဲရင့္မႈတိုကို ျပည္သူ ့အတြက္  ေဆာင္ရြက္ေနၾကကုန္ေသာ ျပည္သူ႕ မီဒီယာသမားမ်ား  အေနျဖင့္ လ်စ္လ်ဴမရႈသင့္ဟု ထင္ျမင္ ယူဆလ်က္ အျပဳသေဘာေဆာင္ ေရးသား တင္ျပလိုက္ပါသည္။

ဦးေက်ာ္ေမာင္

http://arakanreview.net/?p=2010#more-2010

ျမန္မာႏုိင္ငံသမိုင္းတြင္ အာဇာနည္ေန႔ကို ဇူလိုင္လ ၁၉-ရက္ေန႔ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။ အေၾကာင္းမွာ ၁၉၄၇ ခု ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္ေန႔တြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္တကြ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို သတ္ျဖတ္ လိုက္သည့္ေန႔ၿဖစ္ပါသည္။  ဤေန႔ကို သတိရေစရန္ ဂ်ဳလိူင္လ ၁၉ ရက္ ေန႔ေရာက္တိုင္း အာဇာနည္ေန႔ကို က်င္းပၾကသည္။ အမွန္အားျဖင့္ ဇူလုိင္လ ၁၉ ရက္ေန႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံသမိုင္းတြင္ ပထမဦးဆံုး အာဇာနည္ေန႔ မဟုတ္၊ ပထမဆံုး အာဇာနည္ေန႔ကား ၁၉၂၁ ခ၊ု မတ္လ ၂၁ ၊ရက္ေန႔ျဖစ္သည္။ ဤေန႔တြင္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမအား ဖ်ာပုံ စိစရိတ္ရာဇာဝင္ တရားသူႀကီးရုံး၌ အမူစစ္ေဆး သည့္ ေန႔ပင္ျဖစ္ပါသည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ ေနာက္ပါ ဦးေဝပုလႅ ကိုယ္ေတာ္၊ ဦးဘေစာ၊ မဒန္ဂ်စ္၊ ေက်ာင္းဆရာ ကိုသတ္ပန္တို႔ႏွင့္အတူ ေအာက္ျပည္ေအာက္ရြာကိုလွည့္၍ ႏိုင္ငံေရးတရားေဟာ၍ စည္းရုံးျခင္း၊ အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ ႏုိးၾကားေအာင္  ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေပသည္။ ဤသို႔ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ဧရာဝတီတိုင္း ေက်ာင္းကုန္းၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ၿပီး ႏိုင္ငံေရး တရားေဟာေနစဥ္ ၿဗိတိသွ်အစိုးရက ဆရာေတာ္အား ရာဇာသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၁၂၄ (က) ႏွင့္ ၁၃၅ (က) အရ ဖမ္းဆီးလိုက္ ေလသည္။ ဖမ္းဆီးၿပီး ဖ်ာပံုၿမိဳ႕ ရာဇာဝတ္ တရားသူႀကီးရုံး၌ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၁ ရက္ေန႔တြင္ အမူစစ္ေဆးသည့္ေန႔ကို ျမန္မာႏုိင္ငံအဝွမ္း အာဇာနည္ေန႔ဟူ၍ သတ္မွတ္လိုက္သည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ားအားလုံးက ၾကည္ညဳိေလးစားျခင္း ခံရ ေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား ဤသို႔ တရားစြဲ အမႈစစ္ေဆးသည့္ေန႔ကို အာဇာနည္ေန႔ဟူ၍ သတ္မွတ္လိုက္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ အကြ်န္၏ ျမန္မာႏုိင္ငံအမ်ဳိးသား ပညာေရး သမိုင္းစာအုပ္ စာမ်က္ႏွာ ၁၁၄- တြင္ ၁၉၂၁-ခု ဧၿပီလ ၁၁-ရက္ေန႔ က်င္းပေသာ ျမန္မာျပည္လုံးဆိုင္ရာ သပိတ္ေမွာက္ အထက္တန္းေက်ာင္းသားမ်ား၏ ကြန္ဖရင့္တြင္ အဂၤပူၿမိဳ႕မွ ဦးေမာင္လူေဖဝင္းက “ဦးဥတၱမ ကိုယ္ေတာ္သည္ အမိႏိုင္ငံအတြက္ တန္ဘိုး မျဖတ္နိင္ေလာက္ေအာင္ အမူထမ္းသျဖင့္ ေက်းဇူးတင္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ဦးဥတၱမ ကိုယ္ေတာ္အား ဖမ္းဆီးလိုက္သျဖင့္ မ်ားစြာဝမ္းနည္းေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္ရန္” အဆိုတင္သြင္းရာ ရန္ကုန္အမ်ဳိးသမီး အထက္တန္းေက်ာင္းမွ မခင္ေလးက ေထာက္ခံသျဖင့္ ကြန္ဖရင့္က ျပဌာန္း ဆုံးျဖတ္ လုိက္ပါသည္။

၁၉၂၁-ခု၊ မတ္လ ၂၁-ရက္ေန႔တြင္ ဖ်ာပုံဒိစရိတ္ ရာဇာဝတ္တရားသူႀကီးရုံး၌ စစ္ေဆးမည္ဟု တရားသူႀကီးက အမိန္႔ခ်မွတ္ ထား၏။ ထို႔ေန႔တြင္ ျမန္မာတဝွမ္းလုံးရွိ ေစ်းဆိုင္မ်ား၊ ေစ်းမ်ား၊ အလုပ္အကိုင္မ်ားပိတ္၍ အျခား အလုပ္အကိုင္မ်ားကိုပါ ရပ္၍ ဥပုဒ္သီလ ေဆာက္တည္ၾကရန္ ၁၉၂၁-ခု၊ မတ္လ ၁၃-ရက္ေန႔ ဗဟန္း ဥပသကာဇရပ္၌ က်ုင္းပေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အသင္း အစည္းအေဝးက အၾကံေပးသည့္အတိုင္း ျမန္မာေကာင္စီကလည္း သေဘာတူခဲ့ေပသည္။ ဦးဥတၱမ ကိုယ္ေတာ္အား အမႈစစ္ေဆးသည့္ေန႔တြင္ ျမန္မာတႏုိင္ငံလုံး တိတ္ဆိတ္ေန၏။ အလုပ္တိုက္မ်ားကိုလည္း ပိတ္ထား ၾက၏။ အလုပ္အကိုင္မ်ားကို ရပ္ထားၾက၏။ အမ်ဳိးသားေက်ာင္းမ်ားကို ပိတ္ထားၾက၏။ တျပည္လုံးႏွင့္အဝွမ္း ပထမဆုံး ဝမ္းနည္းသည့္ အထိမ္းအမွတ္ျဖစ္ေသာ အာဇာနည္ေန႔ကား ဦးဥတၱမကိုယ္ေတာ္ကို အမႈစစ္ေဆးသည့္ေန႔ပင္ ျဖစ္သည္ဟု မွတ္တမ္း တင္ထားေပသည္။

မတ္လ-၂၁ ရက္ေန႔ ပထမဆုံး၊ ဇူလိုင္လ-၁၉ ရက္ ဒုတိယ အာဇာနည္တို႔ ျဖစ္ရပ္ႏွင့္ အေျခအေနတို႔ မတူပါ။ ပထမ အာဇာနည္ေန႔သည္ ျမန္မာလြပ္လပ္ေရးတိုက္ပြဲတြင္ မဟုတ္မခံ ျမန္မာသတၱိကို ျပလုိက္သည့္ေန႔ျဖစ္သည္။ ဒုတိယ အာဇာနည္ေန႔ကား မေတာ္တရား လုပ္ၾကံခံလိုက္ရသည့္ အာဇာနည္ေန႔ျဖစ္သည္။ ပထမ အာဇာနည္ေန႔ကား ညအခါတြင္ စႏၵာလမင္း ထြက္ၿပီး တညလုံး ထိန္လင္းေနသည့္ပမာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အလင္းေရာင္သည္ က်က္သေရ ျပည့္ႏွက္ၿပီး ထိန္လင္း ေနပါသည္။ ဤတြင္ စႏၵာလမင္းကား ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေမွာင္ကို အလင္းေရာင္ရေအာင္ ထြန္းလင္းေပးေသာ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည္။ ဒုတိယ အာဇာနည္ေန႔ကား ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အလင္းကို အေမွာင္ထု က်သြားသကဲ့သို႔ ျဖစ္သြားသည့္ ေန႔ျဖစ္သည္။ ပထမ အာဇာနည္ေန႔ကား မိုးတိမ္မိုးရိမ္မ်ားကို ဖယ္ရွား၍ တေန႔လုံး က်က္သေရ မဂၤလာႏွင့္ ျပည့္စုံေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးသည့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကား သူရိယ ေနမင္းႀကီးကဲ့သို႔ ရွိေပသည္။ ဒုတိယ အာဇာနည္ေန႔ကား ေန႔အခါတြင္ ေနမထြက္ဘဲ မိုးရိပ္မိုးသား ဖုံးလြမ္းေနသည့္ အေမွာင္ က်ေနသည့္ ေန႔ႏွင့္ တူေပသည္။ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးမ်ားကို အစားထုိး၍မရ၊ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ေခါင္းေဆာင္ ေနရာမွာ ထားႏုိင္ေအာင္ အကြ်န္တို႔ ႏုိင္ငံသားမ်ား၊ ႏိုင္ငံ့ေကာင္းေဆာင္မ်ား စိတ္ဓာတ္ေရးရာ ေျပာင္းလဲသင့္သည္။ ေခါင္းေဆာင္ကို ခ်ဳိးႏွိမ္ သတ္ျဖတ္သည့္ ျမန္မာ့အစဥ္အလာကား ကုန္းေဘာင္ေခတ္တြင္လည္း ရွိခဲ့သည္။ ဤမေကာင္းသည့္ အစဥ္အလာကို အကြ်န္တို႔ အားလုံးက ဖ်က္ပယ္ ရပ္တန္႔သင့္ပါသည္။ ဤအစဥ္အလာကို ရပ္ၿပီး အာဇာနည္ေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳ အေလးေပးသင့္သည္။ “အာဇာနည္ဆိုသည္မွာ မွန္ကန္သည္ကို မွန္ကန္သည္ဟု ျမင္ၿပီး ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ကာ လူမ်ဳိးႏွင့္ တုိင္းျပည္အတြက္ ေဆာင္ရြက္သည့္ စိတ္ဓာတ္ႏွင့္ ကိုယ္က်င့္ တရားတို႔ျဖစ္ည္။ တနည္း အားျဖင့္ ဆိုေသာ္ အာဇာနည္ဆိုသည္မွာ ဘုရားေလာင္းတို႔၏ သတိၱဗ်တိၱကို ဆိုလုိသည္။”

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကား အသက္ငယ္ငယ္ပင္ ရွိေသးသည္။ သို႔ေသာ္ ဆရာေတာ္သည္ လြတ္လပ္ေရးမ်ဳိးေစ့ကို ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ပထမဆုံးခ်ေပးခဲ့ေသာ အာဇာနည္ပင္ ျဖစ္ေပသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အၾကမ္းမဖက္ ဝါဒကို ဦးစြာပထမ မ်ဳိးေစ့ ခ်ခဲ့ၿပီး လက္ေတြ႔က်င့္သုံးခဲ့ေသာ အာဇာနည္တစ္ဦးလည္း ျဖစ္ေပသည္။ ထို႔အျပင္ ဆရာေတာ္သည္ အူရဒူဘာသာ၊ ဟိႏၵဴဘာသာ၊ ပါ႒ိဘာသာ၊ သကၠဋဘာသာ၊ ကိုးရီးယန္ဘာသာ၊ ရုရွဘာသာ၊ ဂ်ပန္ဘာသာ၊ အဂၤလိပ္ဘာသာ၊ ဗမာဘာသာ တို႔ကို ကြ်မ္းကြ်မ္းက်င္က်င္တတ္ေသာ ပညာရွင္ အာဇာနည္တပါးလည္ းျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသမိုင္း၌ လည္းေကာင္း၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံသမိုင္း၌လည္းေကာင္း၊ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေလာက္ ဘာသာစာေပ မ်ားမ်ား တတ္ကြ်မ္းသည့္ ေခါင္းေဆာင္ကား ယခုအခ်ိန္ထိ ထြက္ေပၚလာသည္ကုိ မေတြ႔ရေပ။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ အိႏိၵယႏုိင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ မဟတၱဂႏိၵႏွင့္ ေနးရူးကဲ့သို႔ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ တရုတ္ႏုိင္ငံမွာ ေဒါက္တာ ဆြန္ယက္ဆန္ကဲ့သို႔ ပုဂိၢဳလ္မ်ားႏွင့္ လည္းေကာင္း အလြန္ရင္းႏွီးခဲ့ပါသည္။ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမေခတ္ အေျခအေနကို ကမာၻအဝွမ္း အတိုင္း အတာႏွင့္ၾကည့္လွ်င္ ၁၈၈၅-ခုႏွစ္ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကြန္ဂရက္ တည္ေထာင္ၿပီး အိႏိၵႏိုင္ငံေရးလူပ္ရွားမူ တိုးတက္ က်ယ္ျပန္႔လာသည္ကို ေတြ႔ရေပသည္။  ၁၉၁၇-ခုႏွစ္တြင္ ရုရွႏုိင္ငံ၌ ေဘာ္ရုိဗစ္ ေတာ္လွန္ေရး ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။ လီနင္၏ ဝါဒမ်ားလည္း က်ယ္ျပန္႔လာခဲ့သည္။ တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္မူကား ၁၉၁၁-ခုႏွစ္တြင္ မန္ခ်ဳးအစိုးရ အင္အားေလ်ာ့နည္းေနေသာ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ၁၉၁၀-ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္က ကိုးရိယားကို တက္သိမ္းသည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ အရွိန္အဟုန္ျပင္းစြာ တိုးတက္ထြန္းကား လာခဲ့ေပသည္။ ၁၈၆၇-ခုႏွစ္တြင္ မတ္စူးဟီတုိ ဘုရင္သည္ နန္းတက္ၿပီး ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကို စက္မူလက္မူ ႏုိင္ငံအျဖစ္ တိုးတက္လာရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ အခ်ိန္ကာလျဖစ္သည္။ ဤေခတ္ကို ဥာဏ္ေရာင္ လင္းေသာေခတ္ သို႔မဟုတ္ မီးက်ီးေခတ္ဟု သမိုင္းဆရာတို႔က မွတ္တမ္းတင္ၾကသည္။ မတ္စူးဟီတို ဘုရင္ေခတ္သည္ သကၠရာဇ္ ၁၉၁၂-ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ ဆုံးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ ဤေခတ္တြင္ ျပဳလုပ္လိုက္ ေသာ စက္မႈလက္မူ ေတာ္လွန္ေရးသည္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ၏ ႀကီးပြားတိုးတက္ေရးတြင္ အလြန္အေရးပါလွပါသည္။ ဤကာလတြင္ ဂ်ပန္အစိုးရသည္ ႏုိင္ငံျခားသို႔ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံျခား ပညာေတာ္သင္ ေက်ာင္းသားေပါင္း ၆၀၀ ေက်ာ္ကို ျပည္ပသို႔ ပို႔၍ ပညာ သင္ၾကားေစခဲ့သည္။

တိုင္းျပည္တစ္ျပည္၏ တိုးတက္မႈသည္ ပညာေရးေပၚတြင္ မ်ားစြာအေျခခံပါသည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံက ပညာေတာ္သင္ ၆၀၀ ေက်ာ္ လႊတ္ထားေသာအခ်ိန္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ မင္းတုံးမင္းႀကီး လက္ထက္၌ ျမန္မာေက်ာင္းသား ၃၀ ခန္႔ကို  ႏိုင္ငံျခားသို႔ ပညာေတာ္သင္ ေစလႊတ္ခဲ႔သည္။ ဤအခ်က္ကား လက္ရွိ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတိုးတက္မႈႏွင့္ ယခုလက္ရွိ စုတ္ျပတ္ေနေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အေျခအေနကြာျခားမူကို သမိုင္းသာဓကအေနျဖင့္ သိမွတ္သင့္သည္။ မီးက်ီးေခတ္ ဆုံးၿပီးေနာက္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံ သည္ စီးပြားေရး၊ ႏုိင္ငံေရး စသည့္ အဖက္ဖက္မွ တိုးတက္ထြန္းကားေနေသာ အခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ဂ်ပန္ျပည္၌ တကၠသိုလ္ပါေမာကၡအျဖစ္ အမႈထမ္းလ်က္ရုိသည္။ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတြင္ စက္မႈလက္မႈ တိုးတက္ပုံ၊ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား စာကိုႀကဳိးစားပုံ၊ မိမိတုိ႔ႏိုင္ငံတြင္ တက္ညီလက္ညီ ႀကဳိးစားၾကပုံတုိ႔ကုိ  တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ မ်ားစြာ အားက်ခဲ့ေပသည္။ ျမန္မာလူငယ္မ်ားလည္း ဂ်ပန္တို႔လို ႀကဳိးစားေစလုိသည့္ ဆႏၵ ဂ်ပန္ႏုိင္တို႔လို တက္ညီလက္ညီ ေဆာင္ရြက္လုိသည့္ ဆႏၵကုိ အေျခခံ၍ ပါေမာကၡ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ျမန္မာျပည္တြင္ ထုတ္ေ၀ေသာ သူရိယသတင္းစာသုိ႔ ေဆာင္းပါးမ်ားေရးသားေပးပုိ႔ခဲ့သည္။ ၁၉၆၄- ခုႏွစ္ေလာက္တြင္ အကြ်န္သည္ ေငြတာရီ မဂၢဇင္း၌ ဂ်ပန္ျပည္မွ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ေပးစာမ်ား ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္းပါးမ်ား ေရးသားခဲ့ပါသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဴပ္ ဦးသန္႔သည္ ျမန္မာႏုိင္ငံ တႏုိင္ငံလုံးက ဂုဏ္ယူသင့္ေသာ ႏုိင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦး ျဖစ္သည္။ ထုိနည္းတူ ဗုိလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္းႏွင့္ သခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းလည္း ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ဤသုိ႔ ႏုိင္ငံ က်က္သေရေဆာင္ အာဇာနည္ပုဂၢဳိလ္မ်ား ျဖစ္ၾကေသာ္လည္း ဦးသန္႔အတြက္ အမွတ္ရေစသည့္ အုတ္ဂူကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ ရန္ကုန္တြင္ ထားရွိသည္။ ဆရာႀကီး သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းမွင့္ ဗုိလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္းတို႔၏ အုတ္ဂူမ်ားကုိလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ရန္ကုန္တြင္ ေတြ႔ရသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအတြက္မူ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၿမဳိ႕ေတာ္ ရန္ကုန္တြင္ အမွတ္တရဟူ၍ တစုံတခုမွ် မရွိ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ အမ်ဳိးသားေခါင္းေဆာင္ မဟုတ္၍ ထုိက္ထုိက္တန္တန္ ေနရာမေပးလွ်င္ ဦးသန္႔၏ အုတ္ဂူကုိ ပန္းတေနာ္သုိ႔ ျပန္ပုိ႔လုိက္ပါ။ ထုိနည္းတူ ဆရာႀကီး သခင္ကုိယ္ေတာ္မႈိင္းကုိလည္း ေရႊေတာင္ကုိ ျပန္ပုိ႔ေပးပါ။ ဗုိလ္ခ်ဴပ္ေအာင္ဆန္းကုိလည္း နတ္ေမာက္သုိ႔ ျပန္ပုိ႔လုိက္ပါ။

ပါေမာကၡ ေဒါက္တာေအးေက်ာ္

သုခ၀တီ (နယူးေယာက္ၿမဳိ႕)

၀၈၊ ၁၉၊ ၂၀၁၀

http://arakanreview.net/?p=1894#more-1894

ဇင္လင္း   /   ၀၉ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၀

ေရႊ၀ါေရာင္သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံ (၃) ႏွစ္ျပည့္သည့္ စက္တင္ဘာလသို႔ ေရာက္ျပန္ၿပီ။ စစ္အာဏာရွင္တို႔ကလည္း သူတို႔အာဏာသက္ဆိုးရွည္ေရးအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲအတုအေယာင္ကို ႏို၀င္ဘာ (၇) ရက္တြင္ ျပဳလုပ္မည္ဟု ေၾကညာထားသည္။ လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲဆန္႔က်င္ေရး ေျမေအာက္စာရြက္စာတမ္း ျဖန္႔ေ၀မႈမ်ားကို ေက်ာင္းသားႏွင့္ သံဃာ တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားက စစ္ဆင္ေရးသဖြယ္ လုပ္ေဆာင္လာၾကသည္။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ဖ်က္သိမ္းေရး၊ ယင္းဥပေဒျဖင့္ က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအား သပိတ္ေမွာက္ေရးတို႔သည္ ယေန႔လူထုေႂကြးေၾကာ္သံ ျဖစ္လာေနသည္။ ဤလႈပ္ရွားမႈ ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ားကို ယေန႔ ျပည္တြင္းျပည္ပရွိ သံဃာ့သမဂၢီမ်ားကလည္း ေထာက္ခံမႈျပဳေနေၾကာင္း ေတြ႔ရသည္။ တနည္းအားျဖင့္ ေရႊ၀ါေရာင္ သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံ စိတ္ဓာတ္သည္ ရွစ္ေလးလုံး လူထုအေရးေတာ္ပုံစိတ္ဓာတ္ႏွင့္အတူ ဆက္လက္ အရွိန္အဟုန္ျမင့္မားေနဆဲျဖစ္သည္။ တနည္းအားျဖင့္ သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံႏွင့္ လူထုအေရးေတာ္ပုံ၊ သံဃာေတာ္တို႔ဆႏၵႏွင့္ လူထုဆႏၵသည္ တထပ္တည္းျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခ်က္လည္းျဖစ္သည္။

တိုက္ဆိုင္စြာပင္ ဤစက္တင္ဘာလသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံျပည္သူလူထုအား ႏိုင္ငံေရး နား၊ မ်က္စိ အဦးဆုံး ဖြင့္ေပးခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပေလ့ရွိသည့္အခ်ိန္ ျဖစ္ေပသည္။ ေရႊ၀ါေရာင္ သံဃာ့အေရးေတာ္ပုံ (၃) ႏွစ္ျပည့္သည့္ ယခုႏွစ္သည္ ‘ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ’ ပ်ံလြန္ေတာ္မူျခင္း (၇၁) ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္ႏွင့္လည္း တိုက္ဆိုင္ေနေပသည္။ ဆရာေတာ္သည္ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းတြင္ ပထမဦးဆုံး ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံရေသာ ရဟန္းအာဇာနည္ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ “ကရက္ေဒါက္ ဂက္ေဒါက္” (Craddock, Get Out!) ဟူေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိုအာဇာနည္အရွင္ကား ‘ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ’ ျဖစ္သည္ကို မွတ္မိၾကမည္ထင္ပါသည္။ ‘ကရက္ေဒါက္’ (Sir Reginlad Henry Craddock) သည္ ထိုစဥ္က ၿဗိတိသွ်ကိုလိုနီ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒုတိယဘုရင္ခံျဖစ္သည္။

ဆရာေတာ္၏ ငယ္နာမည္မွာ “ေပၚထြန္းေအာင္” ျဖစ္၍ အဘ ဦးျမႏွင့္ အမိ ေဒၚေအာင္ေက်ာ္သူတို႔မွ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ (၁၈၇၉ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၄) ဖြားျမင္သည္။ အသက္ (၁၅) ႏွစ္တြင္ ကာလကတၱားမွ တကၠသိုလ္၀င္ခြင့္ ဆယ္တန္းေအာင္သည္။ ထို႔ေနာက္ ပခုကၠဴၿမိဳ႕၊ ေရစႀကိဳစာသင္တိုက္၌ ဗုဒၶဘာသာစာေပက်မ္းဂန္မ်ားသင္ယူသည္။ ၁၉၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရဟန္း၀တ္ျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံသို႔ ႂကြေရာက္၍ ကာလကတၱားရွိ အိႏၵိယအမ်ိဳးသားေကာလိပ္၌ ပါဠိ၊ သကၠဋ၊ ဘဂၤါလီ၊ မာဂရီ၊ ေရွးေဟာင္းဟိႏၵဴစာေပမ်ား သင္ယူခဲ့သည္။ ထိုေက်ာင္း၌ပင္ ပါဠိပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ဖူးသည္။

၁၉၀၃ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံမွတဆင့္ ျပင္သစ္၊ အဂၤလန္၊ ဂ်ာမနီတို႔သို႔ ခရီးလွည့္၍ ႏိုင္ငံတကာအေရးအရာမ်ားကို ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့သည္။ ဥေရာပ၌ ရွိေနစဥ္ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္ ႐ုရွ-ဂ်ပန္စစ္ျဖစ္ရာ ဂ်ပန္က အႏိုင္ရသည့္ သတင္းကို ၾကားသိရ၍ အလ်င္အျမန္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာေသာ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံအေၾကာင္းကို ေလ့လာလိုစိတ္ျဖစ္ခဲ့သည္။ သို႔ျဖင့္ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၀၇ ခုႏွစ္တြင္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ကာ တိုက်ဳိ ဗုဒၶဘာသာတကၠသိုလ္တြင္ ပါဠိႏွင့္ သကၠဋဘာသာဆိုင္ရာ ပါေမာကၡအျဖစ္ (၄) ႏွစ္နီးပါး ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံအျပန္ခရီးတြင္ ကိုရီးယား၊ မန္ခ်ဴးရီးယား၊ တ႐ုတ္၊ ကေမာၻဒီးယားႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္ေလ့လာခဲ့သည္။

၁၉၁၁ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ေရာက္ေသာအခါ သူရိယသတင္းစာတြင္ ႏိုင္ငံတကာတိုးတက္မႈအေျခအေန အေထြေထြကို ႏိုင္ငံသားမ်ား ပညာဗဟုသုတ ရေစရန္ ေရးသားတင္ျပခဲ့သည္။ ‘၀ိုင္အမ္ဘီေအ’ ကို စတင္ထူေထာင္ခဲ့ၾကေသာ ဦးဘေဘ၊ ဦးေမာင္ႀကီး၊ ဦးဘရင္တို႔ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ သူရိယသတင္းစာ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ၾကသည့္ ဦးဘကေလး၊ ဦးလွေဖ အစရွိေသာ ထိုေခတ္ လူငယ္လူလတ္မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ရန္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္သင့္ၾကေၾကာင္း ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးမႈမ်ား လုပ္ခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံေရးအျမင္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဂၤလိပ္လက္ေအာက္မွ လြတ္ေျမာက္ေရးသို႔ ဦးတည္သည္။ လြတ္လပ္ေရး မရႏိုင္ေသးမီစပ္ၾကား ‘ဟုမၼ႐ူး’ ေခၚ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကို ကိုယ့္အမ်ိဳးသားတို႔ ကိုယ္တိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေရး ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ၾကဖို႔ ေရးသားေဟာေျပာသည္။ ပညာတတ္ လူငယ္လူလတ္မ်ားအား ဟုမၼ႐ူးသေဘာတရား စိတ္ဓာတ္မ်ားကို နား၀င္ေအာင္ ေဆြးေႏြးေျပာဆိုသည္။ အထူးသျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ရွိစဥ္က အိႏၵိယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးရရွိရန္ ကိစၥမ်ားကို ကြန္ဂရက္ပါတီေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သည္။ ဆရာေတာ္ကိုယ္တိုင္မွာလည္း ျမန္မာေဒသခြဲ ကြန္ဂရက္ပါတီအဖြဲ႔၀င္ျဖစ္သည္။      

၁၉၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာေတာ္သည္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ဒုတိယအႀကိမ္ သြားေရာက္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္တြင္ ဆရာေတာ္သည္ ပါဠိႏွင့္ သကၠဋဘာသာပါေမာကၡအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရးရာကိစၥမ်ားကို ဂ်ပန္ေရာက္ တ႐ုတ္ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသို႔လည္း သြားေရာက္ခဲ့၍ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာ ဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္လည္း ေတြ႔ဆုံသိကြၽမ္းခဲ့သည္။

ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္ အာရွေဒသ လြတ္လပ္ေရးကိစၥမ်ား ေဆြးေႏြးခြင့္ရရွိခဲ့သည္။ ပထမကမာၻစစ္ၿပီးကာနီးတြင္ ဆရာေတာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ျပန္ႂကြလာသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစတင္၍ ျမန္မာလူထု နားမ်က္စိပြင့္ေစရန္ ႏိုင္ငံတကာမွ ရရွိခဲ့ေသာ အသိပညာဗဟုသုတမ်ားႏွင့္ ယွဥ္တြဲ၍ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ား ေဟာေျပာခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာခ်က္မ်ားမွာ စကားလုံးေျပာင္ေျပာင္ ထိထိမိမိ ရွိလွသျဖင့္ တရားပြဲတိုင္း က်ိတ္က်ိတ္တိုး စည္ကားသည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားရွိသည္။ ဆရာေတာ္၏ ေဟာေျပာခ်က္တရပ္မွာ ဤသို႔ျဖစ္သည္။

“ျမန္မာတိုင္းသူျပည္သားတို႔ဟာ က်ဳိးႏြံတယ္ဆိုတဲ့ ေအာက္တန္းက် စိတ္မ်ားကို ဖယ္ရွားပစ္ၾကရမယ္။ ျမန္မာတိုင္းသူျပည္သားတို႔ဟာ စြမ္းရည္သတၱိရွိေၾကာင္း၊ ပညာရွိေၾကာင္းနဲ႔ မဟုတ္မခံ စိတ္ဓာတ္ကို ျပရမယ္။ ဒီလိုျပႏိုင္ရင္ က်ဳပ္တို႔ကို ဘယ္သူကမွ ေစာ္ကားရဲ ဖိႏွိပ္ရဲမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုအင္အားႀကီးၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ တိုင္းရင္းသားအေပါင္း စည္းလုံးညီညာစြာနဲ႔ တြန္းလွန္ႏိုင္ၾကရင္ တာရွည္ခံႏိုင္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ကိုယ့္ရည္မွန္းခ်က္ ေအာင္ေစခ်င္ရင္ ေနာက္မတြန္႔ၾကနဲ႔။ ေၾကာက္အားမပိုၾကနဲ႔၊ ဒုကၡကို ပဓာနမထားၾကနဲ႔၊ ဟုမၼ႐ူးတို႔ လြတ္လပ္ေရးတို႔ဆိုတာ က်ဳပ္တို႔ ရထိုက္တဲ့ ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္ႀကီးမ်ားျဖစ္တယ္။ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီ၀ါဒသမားေတြက ဘယ္ေလာက္ပဲ ေႏွာင့္ယွက္ ေႏွာင့္ယွက္ တကယ္ရေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့ သေဘာမွန္ဟာ တိုင္းသူျပည္သားတို႔လက္ထဲမွာသာရွိတယ္။˝

ဗုဒၶသာသနာ စည္ပင္တိုးတက္ေစရန္ ဦးစြာပထမ ကြၽန္ဘ၀က လြတ္ေအာင္လုပ္ရမည္ဟု ဆရာေတာ္က ေဟာေျပာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အမ်ဳိး ဘာသာ သာသနာအက်ဳိးအတြက္ ‘သံဃသမဂၢီမ်ား’ ထူေထာင္ဖြဲ႔စည္း၍ လြြတ္လပ္ေရးရေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ဟု ဦးဥတၱမက မိန္႔ၾကားသျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ သံဃသမဂၢီမ်ား ေပၚထြန္းလာကာ ႏိုင္ငံေရးတရားေဟာသည့္ သံဃာေတာ္မ်ား တိုးပြားလာခဲ့သည္။

ဤသို႔ ဆရာေတာ္၏ ၀ါယမစိုက္ထုတ္မႈေၾကာင့္ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္ (၁) ရက္ (၂) ရက္တြင္ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔ေပါင္း (၃၀) ေက်ာ္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစည္းအေ၀းကို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၌ က်င္းပႏိုင္ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္မ်ား ဂ်ီစီဘီေအအသင္းေခါင္းေဆာင္မ်ား အပါအ၀င္ ရဟန္းရွင္လူပရိသတ္ ငါးရာေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ေဒးဒရဲၿမိဳ႕နယ္ ဆုကလပ္ရြာ တရားပြဲအၿပီး ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား ႏိုင္ငံေရးလုပ္မႈျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္အျပစ္ေပးလိုက္ေသာအခါ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူအမ်ား မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္ၾကရသည္။ ဆရာေတာ္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ‘ဂ်ီစီဘီေအ’ အသင္းႀကီးကို လူထုက ပိုမိုေထာက္ခံအားေပးခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္သည္ ပထမအႀကိမ္ ေထာင္က်ရာမွ ျပန္လြတ္လာၿပီးေနာက္ တျပည္လုံး လွည့္လည္၍ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ား ေဟာၾကားခဲ့ျပန္သည္။ “အဂၤလိပ္ပစၥည္းကို သပိတ္ေမွာက္ၾက” “အဂၤလိပ္ဆိုင္ေတြကို သပိတ္ေမွာက္ၾက” “တိုင္းရင္းျဖစ္ပစၥည္းကို ၀ယ္ယူအားေပးၾက” “တိုင္းရင္းသား ဆိုင္ေတြမွာ ၀ယ္ယူအားေပးၾက” “ဒို႔လူမ်ဳိးေတြ ညီၫြတ္မွ လြတ္လပ္ခ်မ္းသာမယ္” “ဟုမၼ႐ူး ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးရေအာင္ ေတာင္းဆိုႀကိဳးပမ္းၾက” “ကရက္ေဒါက္ ဂက္ေဒါက္”(Craddock,Get Out!) စေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံမ်ားေၾကာင့္ ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ ရန္ကုန္ က်ဳံးႀကီးလမ္း နန္းေတာ္႐ုပ္ရွင္႐ုံ တရားပြဲအၿပီး ဒုတိယအႀကိမ္ အဖမ္းခံရျပန္သည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရကို အၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္ ေဟာေျပာေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားသည္ဆိုကာ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၃) ႏွစ္ အျပစ္ေပးခံရသည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးသမိုင္းကို ျပန္လွန္ေလ့လာသည့္အခါတိုင္း ၀ိုင္အမ္ဘီေအေခၚ ဗုဒၶဘာသာကလ်ာဏယု၀အသင္း၊ ေနာင္ ဂ်ီစီဘီေအေခၚ ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး၏ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈမ်ားကို ခ်န္လွပ္ထား၍ မရႏုိင္ေပ။ ထုိျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး တိုးတက္က်ယ္ျပန္႔လာေအာင္ အေထာက္အကူျပဳေပးခဲ့ရာတြင္ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ား၏ ေထာက္ခံအားေပးမႈမ်ားမွာ အဓိကေနရာမွ ပါ၀င္ေပသည္။

ထိုေၾကာင့္ သံဃာေတာ္မ်ား တိုင္းက်ဳိးျပည္က်ဳိးေဆာင္ရြက္ရာ၌ ေရွ႕တန္းမွ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါလာေအာင္ အဦးဆုံး ေဟာေျပာခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ကား ဦးဥတၱမပင္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶ၏ စာေပက်မ္းဂန္မ်ားကိုသာ သင္အံေလ့လာလ်က္ တရားဘာ၀နာပြားမ်ားေနၾကကုန္ေသာ သံဃာေတာ္တို႔အေနျဖင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံတကာအေတြ႔အႀကံဳမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို လက္ဦးတြင္ နားမ၀င္ႏိုင္ခဲ့ၾကေပ။ ေနာင္ႏွစ္အတန္ငယ္ၾကာေသာအခါ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ားမွာ စကားေ၀ါဟာရအရ မာေၾကာေသာ္လည္း လက္ေတြ႔အႏွစ္သာရအရ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာအတြက္ အမွန္ပင္အက်ိဳးျပဳၾကာင္း သိျမင္လာၾက၍ ၀န္းရံေထာက္ခံလာၾကသည္။ ထိုစဥ္က ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမႏွင့္ သူရိယသတင္းစာတို႔သည္ ၀ိုင္အမ္ဘီေအအသင္းကို ျပည္သူတရပ္လုံး ေထာက္ခံအားေပးလာေအာင္ စိုက္လိုက္မတ္တတ္ လႈံ႔ေဆာ္ေရးသားခဲ့သျဖင့္ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္မ်ား တက္ႂကြလာခဲ့သည္။ ဦးဥတၱမ၏ ႐ိုးသားမႈ၊ ကိုယ္က်ိဳးမငဲ့မႈ၊ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူထုအက်ိဳးကိုသာ ေရွး႐ႈမႈတို႔ေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ကို စံထားကာ သံဃာအမ်ား ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ႀကီး၏ လႈပ္ရွားမႈမ်ားတြင္ ပါ၀င္လာၾကသည္။ အစည္းအေ၀းမ်ား၊ ကြန္ဖရင့္မ်ားတြင္ သံဃာေတာ္မ်ား ပါ၀င္ေဆြးေႏြးေဟာေျပာလာၾကသည္။ သံဃာ့သမဂၢီအဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္းကာ ႏိုင္င့ံအေရးအရာမ်ား၌ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လာၾကသည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒုတိယဘုရင္ခံ ကရက္ေဒါက္၏ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ဆန္႔က်င္ကာ ၀ိုင္အမ္ဘီေအကို ေထာက္ခံလ်က္ ဟုမၼ႐ူး ေတာင္းဆိုေဟာေျပာခဲ့သည္။ ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္တြင္ အမတ္ (၁၀၃) ေနရာ လ်ာထားေသာ္လည္း (၇၉) ဦးသာ ေရြးေကာက္ခံျဖစ္သည္။ က်န္သူတို႔မွာ ဘုရင္ခံခန္႔ ဗ်ဴ႐ိုကရက္မ်ားျဖစ္သည္။ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တို႔ တြဲဖက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သည္။ ဥပေဒျပဳေကာင္စီတြင္ အဆိုတခုတင္ရာ၌ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္တို႔ မဲအမ်ားစုရ၍ ႏိုင္ေသာ္လည္း ဘုရင္ခံ သေဘာမတူလွ်င္ (ဗီတို) ျဖင့္ ပယ္ခ်ခံရတတ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၂၂ ဇူလိုင္ (၁၅) (၁၆) ဂ်ဴဗလီေဟာအစည္းအေ၀းတြင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမက “ဒိုင္အာခီအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္သည္ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ျဖစ္သျဖင့္ ျပည္သူကို မတိုင္ပင္ဘဲ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တို႔က စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ေသာစနစ္ျဖစ္သည္ဟု ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားလွယ္ (၇၉) ဦးသည္ အာဏာပါ၀ါမရွိေသာ ႐ုပ္ျပလွည့္စားမႈသာျဖစ္သည္။ ျပည္သူက သေဘာတူ၍ ေဆာင္ရြက္ေလဟန္ ပရိယာယ္ေဆာင္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ဒိုင္အာခီေရြးပြဲ မ၀င္သင့္။ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ၌ မပါသင့္။ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ၀င္၍ ပူးသတ္ေရးလုပ္ရန္ မျဖစ္ႏိုင္။ ဗ်ဴ႐ိုကရက္တုိ႔၏ ၾသဇာကို မလြန္ဆန္ႏိုင္” စသည္ျဖင့္ ဆရာေတာ္က ရွင္းျပခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္၏ မိန္႔ခြန္းမွ ေကာက္ႏႈတ္ခ်က္တခုမွာ ဤသို႔ျဖစ္သည္။

“ဟုမၼ႐ူးအတြက္ ႀကိဳးစားၾကရာမွာ ေၾကာက္လန္႔စိတ္ေတြ မထားၾကနဲ႔၊ ေၾကာက္ေမႊးပါရင္ ဇာဂနာနဲ႔ ႏုတ္ပစ္ၾကရမယ္။ ခိုးရမွာ ဒိုင္အာခီေကာင္စီ ၀င္ရမွာသာ ေၾကာက္၊ ေက်းလက္က ဒကာေတြ သူႀကီးကို မေၾကာက္ၾကနဲ႔၊ သူႀကီးတင္မက ၿမိဳ႕အုပ္၀န္ေထာက္လည္း ေၾကာက္ဖို႔မလိုဘူး။ သူတို႔ထက္ႀကီးတဲ့ ဘုရင္ခံဆိုတာလည္း ေၾကာက္စရာမရွိပါဘူး။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ကို ကိုယ့္လူမ်ိဳး အုပ္ခ်ဳပ္ရေအာင္ ဘုရင္ခံနဲ႔ ဗ်ဴ႐ုိကရက္ေတြကို ႏွင္ထုတ္ၾကရမယ္။ ကရက္ေဒါက္ ထြက္သြားလို႔ ဥတၱမက ဂ်ဴဗလီမွ ထပ္ၿပီး အမိန္႔ေပးေနတယ္။”

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမႏွင့္ ဂ်ီစီဘီေအေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဟုမၼ႐ူးကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေပးရန္၊ သႆေမဓ လူခြန္ ဖ်က္သိမ္းေပးရန္၊ လယ္ယာေျမ အခြန္အေကာက္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ေပးရန္ အဓိကထား၍ ေဟာေျပာေတာင္းဆိုခဲ့ၾကသည္။ အဂၤလိပ္အစိုးရက ၁၉၃၀ ဆရာစံသူပုန္ ျဖစ္ေပၚရျခင္းကိစၥကို ျပန္လွန္သုံးသပ္ရာ၌ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ေဟာေျပာခ်က္မ်ားကို အေၾကာင္းရင္းတခ်က္အျဖစ္ ထည့္သြင္းထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ဤရက္ပိုင္းမွာပင္ ပခုကၠဴ သံဃာအေရးေတာ္ပုံ (၃) ႏွစ္ျပည့္ခ်ိန္မွ အစျပဳ၍ ႀကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ အႏိုင္ရေရး ျပင္ဆင္လ်က္ရွိသည့္ ေရြးေကာက္ပြဲအား အၾကမ္းမဖက္နည္းမ်ိဳးစံုျဖင့္ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ၾကရန္ အထက္ဗမာျပည္ ေသာသုဇနဘိကၡဴ သံဃာ့အဖြဲ႔၏ တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္ခ်က္တရပ္ RFA မွတဆင့္ ေပၚထြက္လာသည္ကို သတိျပဳမိသည္။  “၂၀၀၇ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ (၅) ရက္၊ (၆) ရက္ေန႔မ်ားတြင္ ပခုကၠဴၿမိဳ႕၌ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေမတၱာပို႔ ခ်ီတက္ၾကေသာ သံဃာေတာ္တို႔အား အာဏာပိုင္တို႔ႏွင့္ ႀကံ့ခိုင္ေရး လူမိုက္မ်ားတို႔မွ အၾကမ္းဖက္ ရက္စက္စြာ ေခ်မႈန္းခဲ့သည္မွာ သံုးႏွစ္ျပည့္လုၿပီျဖစ္သည္။ ယခု သံုးႏွစ္ျပည့္ အခါသမယတြင္ ၎ႀက့ံဖြံ႔လူမိုက္မ်ား၏ပါတီမွ ဦးေဆာင္၍ ျပည္သူလူထုအား ထာဝစဥ္ စစ္ကြၽန္ျဖစ္ေစမည့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲကိုလည္း ဖန္တီးလ်က္ရွိသည္။”

“သို႔ပါ၍ ညီေတာ္၊ ေနာင္ေတာ္ သံဃာေတာ္ အရွင္သူျမတ္မ်ားမွ ဦးေဆာင္၍ ၂၀၀၇ စက္တင္ဘာ သံုးႏွစ္ျပည့္ပတ္လည္ (၅) ရက္ (၆) ရက္မွ စတင္ကာ စစ္အစိုးရအား အၾကမ္းမဖက္သည့္ နည္းလမ္းမ်ိဳးစံု သံုး၍ ဆန္႔က်င္ဆႏၵျပ တိုက္ပြဲဝင္သြားရန္ တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္အပ္သည္။ (ေသာသုဇနသမဂၢ၊ ပခုကၠဴ)” စသည္ျဖင့္ ဦးေဆာင္ သံဃာတပါးျဖစ္သည့္ ဦးေသာဘိတက RFA မွတဆင့္ မိန္႔ၾကားခဲ့သည္။

အထက္ဗမာျပည္ သံဃာေတာ္မ်ားအေနျဖင့္ စစ္အစိုးရဆန္႔က်င္ေရး စာ႐ြက္စာတမ္း ျဖန္႔ေဝျခင္းကို စတင္ေနၿပီဟုလည္း သိရွိရသည္။ ထို႔ျပင္ ရႏိုင္သမွ် နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ စစ္အာဏာတည္ၿမဲေရး ေရြးေကာက္ပြဲအား ဆႏၵျပ ဆန္႔က်င္သြားၾကရန္လည္း ေသာသုဇနသမဂၢ (ပခုကၠဴ) အဖြဲ႔က ျပည္သူလူထုအား တိုက္တြန္းလ်က္ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ယေန႔ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ဖ်က္သိမ္းေရးတိုက္ပြဲတြင္ ပါ၀င္ဆင္ႏႊဲေနၾကေသာ ရဟန္းပ်ိဳမ်ိဳးဆက္သစ္၊ လူငယ္မ်ိဳးဆက္သစ္တို႔သည္ ေသာသုဇနသမဂၢ၊ (ပခုကၠဴ) အဖြဲ႔၏ ႏိႈးေဆာ္ခ်က္ကို အထူးအေလးဂ႐ုျပဳၾကရေပလိမ့္မည္။ မၾကာမီ ျမန္မာႏိုင္ငံအ၀ွမ္းတြင္ ဆင္ႏႊဲေတာ့မည့္ စစ္အာဏာႀကံ့ခိုင္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးေရြးေကာက္ပြဲအား သပိတ္ေမွာက္ရာတြင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးႏွင့္ အာဇာနည္စိတ္ဓာတ္ကို စံနမူယူ၍ သံဃာ့သမဂၢီမ်ားက ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳဦးမည့္ လကၡဏာမ်ား ျမင္ေတြ႔ေနရေပသည္။

ဦးဥတၱမေခတ္ ၁၉၂၀ ခန္႔တြင္ အစပ်ိဳးခဲ့ေသာ သံဃသမဂၢီ စိတ္ဓာတ္၀ိညာဥ္ကား ႏွစ္ေပါင္း (၉၀) ေက်ာ္ သက္တမ္းရင့္ရွည္ခဲ့လ်က္ ေရႊ၀ါေရာင္ေခတ္ သံဃာ့သမဂၢီမ်ား၊ ေသာသုဇနသမဂၢအဖြဲ႔မ်ားထံသို႔ ဆက္လက္ကူးလူး ထြန္းလင္းလ်က္ရွိသည္ကို လက္ေတြ႔ျမင္ေတြ႔ေနရေပသည္။ သံဃာေတာ္တို႔၏ အစဥ္အလာမွာ တရားမွ်တမႈဘက္၊ ဓမၼဘက္မွ ရပ္တည္ေလ့ရွိပါသည္။ မတရား အႏိုင့္အထက္ျပဳသည့္ဘက္၊ အဓမၼဘက္မွ ရပ္တည္သူတို႔သည္ အာဏာလက္မလႊတ္ရေရး တခုသာၾကည့္ေလ့ရွိပါသည္။ လူထုဆင္းရဲဒုကၡကို စာနာေထာက္ထားေလ့မရွိပါ။ လူထုဒုကၡကို စာနာသည့္ ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္တို႔ဘက္၊ တရားမွ်တမႈဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘက္က တိုက္တြန္းႏိႈးေဆာ္ခ်က္ျဖစ္သည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္ေမွာက္ေရးသည္ “ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ” ၏ အာဇာနည္စိတ္ဓာတ္ကို စံနမူထားရာေရာက္ေပသည္။

“ျမန္မာတိုင္းသူျပည္သားတို႔ဟာ စြမ္းရည္သတၱိရွိေၾကာင္း၊ ပညာရွိေၾကာင္းနဲ႔ မဟုတ္မခံ စိတ္ဓာတ္ကို ျပရမယ္။ ဒီလိုျပႏိုင္ရင္ က်ဳပ္တို႔ကို ဘယ္သူကမွ ေစာ္ကားရဲ ဖိႏွိပ္ရဲမွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လိုအင္အားႀကီးၿပီး ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ တိုင္းရင္းသားအေပါင္း စည္းလုံးညီညာစြာနဲ႔ တြန္းလွန္ႏိုင္ၾကရင္ တာရွည္ခံႏိုင္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး” ဟူေသာ ဆရာေတာ္၏ မိန္႔ထုံး ၾသ၀ါဒကို ႏွလုံးသြင္းလ်က္ ေရြးေကာက္ပြဲသပိတ္ေမွာက္ေရးကို က်ရာအခန္းမွ တာ၀န္ေက်ေအာင္ ထမ္းၾကရေပေတာ့မည္။      ။

က်မ္းကိုးစာရင္း ။     ။
(၁) ကိုလိုနီေခတ္ ျမန္မာ့သမိုင္းအဘိဓာန္၊ ျမဟန္၊ မိုးမင္းစာေပ၊ ၁၉၈၁။
(၂) ဂ်ဴဗလီေဟာျမင္ကြင္း၊ တိုက္စိုး၊ ခ်င္းတြင္းစာေပ၊ ၁၉၇၈ ၾသဂုတ္လ။
(၃) ျမန္မာႏိုင္ငံအလုပ္သမားလႈပ္ရွားမႈသမိုင္း၊ သခင္လြင္၊ ပုဂံစာအုပ္တိုက္၊ ၁၉၆၈ ေမလ။
(၄) ၀ံသာႏုအေရးေတာ္ပုံသမိုင္း (၁၉၀၆ - ၁၉၃၆)၊ သခင္ဘေမာင္၊ တသက္တာစာေပ၊ ၁၉၇၅ ဇန္န၀ါရီ။

http://www.khitpyaing.org/index.php?route=detail&id=4346

သန္းေရႊနိုင္   /   ၀၈ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၀

ရဟန္းေတာ္မ်ားထဲမွ နယ္ခ်ဲ႕တို႔အား ရဲရဲေတာက္ ေတာ္လွန္ခဲ့သူကား ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမျဖစ္သည္။ သူသည္ ရခိုင္အမ်ဳိးသား ေထရ၀ါဒဗုဒၶဘာသာ သံဃာေတာ္တပါး ျဖစ္႐ံုသာမက အိႏၵိယႏိုင္ငံႏွင့္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံတြင္ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့ဖူးေသာ အဂၤလိပ္စာတတ္ ရဟန္းေတာ္တပါးျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့သည္မွာ ယခုႏွစ္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔တြင္ (၇၁) ႏွစ္ျပည့္ၿပီျဖစ္သည္။

ဆရာတာ္ ဦးဥတၱမအား ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ႐ူပရပ္၌ အဖ ဦးျမ၊ အမိ ေဒၚေအာင္သူတို႔မွ ခရစ္ ၁၈၇၉ ခု၊ ဒီဇင္ဘာ (၂၇) ရက္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ ဖြားျမင္ခဲ့သည္။ ငယ္နာမည္မွာ ေပၚထြန္းေအာင္ျဖစ္ၿပီး ေမြးခ်င္း (၃) ဦးအနက္ အႀကီးဆံုးျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္၏ ညီမွာ ေက်ာ္ထြန္းေအာင္ျဖစ္ၿပီး ညီမမွာ မအိမ္စိုး ျဖစ္သည္။ ညီျဖစ္သူ ေက်ာ္ထြန္းေအာင္သည္ ေနာင္အခါတြင္ ရွင္အရိယဘြဲ႔ျဖင့္ ရဟန္းျဖစ္ေတာ္မူသည္။

ဆရာေတာ္ ေပၚထြန္းေအာင္သည္ (၁၆) ႏွစ္အရြယ္တြင္ မိဘမ်ားက ရွင္သာမေဏ၀တ္ေပးသျဖင့္ ‘ရွင္ဥတၱမ’ ဟု တြင္ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္သည္ ေတာင္ငူၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပေသာ ရွင္သာမေဏ စာျပန္ပဲြ၌ ပထမရခဲ့သျဖင့္ ခ်မ္းသာႂကြယ္၀ေသာ ရွမ္းအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးက ဆရာေတာ္အား သားအျဖစ္ ေမြးစားကာ ကာလကတၱား (ယခု ကိုးလ္ကတၱား) ၿမိဳ႕သို႔ပို႔၍ ပညာသင္ေစသည္။ ကာလကတၱားတြင္ သံုးႏွစ္ခန္႔ေနၿပီး အဂၤလိပ္ဘာသာ (၁၀) တန္း အဆင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာျပည္သုိ႔ ျပန္ႂကြလာခဲ့သည္။ ျမန္မာျပည္သို႔ ေရာက္လွ်င္ေရာက္ခ်င္း ပခုကၠဴၿမိဳ႕သို႔ သြားေရာက္၍ ေရစႀကိဳတိုက္တြင္ ဗုဒၶဘာသာစာေပက်မ္းဂန္မ်ားကို သာမေဏ၀တ္ျဖင့္ ဆက္လက္သင္ၾကားသည္။ ထိုသို႔သင္ၾကားေနစဥ္ပင္ ဆရာေတာ္အား ေဆြမ်ဳိးနီးစပ္ေတာ္စပ္သူ ဘံုေဘဘားမားကုမၸဏီ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းေအာင္ေက်ာ္က ပၪၥင္းဒါယကာျပဳလ်က္ ရဟန္းခံေပးခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္သည္ ရဟန္း၀တ္ႏွင့္ပင္ ကာလကတၱားၿမိဳ႕သို႔ တဖန္ျပန္သြားသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ အိႏိၵယတြင္ရွိခိုက္ အမ်ဳိးသားေကာလိပ္တခုတြင္ ပါ႒ိႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာစာေပဆိုင္ရာမ်ားကို ဧည့္ပါေမာကၡအျဖစ္ သင္ၾကားေပးခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ သကၠတ၊ ဘဂၤါလီ၊ နာဂရီ စေသာ ေရွးေဟာင္း ဟိႏၵဴစာေပက်မ္းဂန္မ်ားကို သင္ၾကားခဲ့သည္။ အိႏိၵယတြင္ သီတင္းသံုးေနစဥ္အတြင္း ဆရာေတာ္အား ဟိႏၵဴမဟာဆပ္ဗာအသင္းႀကီး၏ ဥကၠ႒အျဖစ္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ခဲ့ၾကသည္။

အိႏိၵယတြင္ (၈) ႏွစ္မွ် သီတင္းသံုးခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ ပါရီၿမိဳ႕သို႔ ပညာသင္သြားခဲ့သည္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံတြင္ ပညာသင္ၾကားေနစဥ္ ႐ုရွား- ဂ်ပန္စစ္ပဲြ (၁၉၀၄-၀၅) ၌ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံကဲ့သို႔ေသာ ႏုိင္ငံငယ္ေလးက ႐ုရွားကဲ့သို႔ အင္အားႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံအား အႏုိင္ရလိုက္ေၾကာင္း ၾကားသိရသည့္အခ်ိန္မွစ၍ ဂ်ပန္အား အထင္ႀကီးေလးစားကာ ဂ်ပန္သို႔ ပညာသင္ထြက္ခဲ့သည္။ ဂ်ပန္တြင္ တိုက်ိဳၿမိဳ႕ ဗုဒၶဘာသာသိပၸံေက်ာင္းႀကီး၏ ဥကၠ႒ အမတ္ႀကီး အိုတာနီ (ထိုစဥ္က စက္မႈလက္မႈ၀န္ႀကီး) ၏ ေထာက္ပံ့ကူညီမႈျဖင့္ ဂ်ပန္ဘာသာစကားကို (၂) ႏွစ္ခန္႔ သင္ယူခဲ့သည္။ ယင္းေက်ာင္း၌ပင္ ဆရာေတာ္သည္ သကၠတႏွင့္ ပါဠိဘာသာကို ဘာသာေဗဒပါေမာကၡအျဖစ္ ျပန္လည္ပို႔ခ်ေပးခဲ့သည္။

ဆရာေတာ္ ဂ်ပန္ျပည္၌ ရွိေနစဥ္တြင္ ဂ်ပန္ျပည္သို႔ ေခတၱေရာက္ရွိေနေသာ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသားေခါင္းေဆာင္ႀကီး ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုခြင့္ရခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ေက်ာင္းသားမ်ားကလည္း ဆရာေတာ္၏ ၾသ၀ါဒခံယူၾကသည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမက တ႐ုတ္ေက်ာင္းသားမ်ားအား ဂ်ပန္ျပည္ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္လ်က္ တ႐ုတ္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးကို မည္သို႔မည္ပံုေဆာင္ရြက္သင့္ေၾကာင္း နည္းေပးလမ္းျပ ၫႊန္္ၾကားေျပာျပခဲ့သည္။ ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္က ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား အထူးၾကည္ညိဳေလးစား၍ သူႏွင့္အတူ တ႐ုတ္ျပည္ လိုက္လည္ရန္ ပင့္ဖိတ္ေလသည္။ ဆရာေတာ္သည္ တကၠသိုလ္မွ ခြင့္သံုးလယူၿပီးလွ်င္ ၁၉၀၉ ခုႏွစ္၌ ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္ႏွင့္အတူ ဂ်ပန္မွ ကိုးရီးယား၊ ကိုရီးယားမွ ဆိုက္ပန္၊ ဆိုက္ပန္မွ မန္ခ်ဴးကိုး၊ မန္ခ်ဴးကိုးမွ က်ိဖု၊ က်ိဖုမွ ပီကင္း၊ ပီကင္းမွ ဟန္ေခ်ာင္၊ နန္ကင္း၊ ရွန္ဟိုင္း၊ အမြိဳင္ၿမိဳ႕ အသီးသီးသို႔ ခရီးလွည့္လည္ခဲ့သည္။

ထိုေခတ္ထိုအခါက ျမန္မာလူမ်ိဳးတဦးအေနျဖင့္ ထိုမွ်မ်ားျပားေသာ ျပည္ပႏုိင္ငံမ်ားသို႔ လွည့္လည္သြားလာျခင္း၊ အခ်ိဳ႕ႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ေနထိုင္မႈျပဳလုပ္ႏိုင္ျခင္းမွာ အံ့ခ်ီးဖြယ္ပင္ျဖစ္ေလသည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ဂ်ပန္ျပည္၌ ပါေမာကၡလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ဆြမ္းစရိတ္ေလာက္သာယူ၍ ေစတနာျဖင့္ သင္ၾကားျပသခဲ့ေပသည္္။ ဂ်ပန္မွအျပန္ ေျမာက္ကိုရီးယား၊ ယင္းမွတဆင့္ တ႐ုတ္ျပည္၊ တ႐ုတ္ျပည္မွတဆင့္ အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားရွိ ဆိုင္ဂံု (ယခု ဗီယက္နမ္ဆိုရွယ္လစ္သမၼတႏိုင္ငံ၊ ဟိုခ်ီမင္းၿမိဳ႕ေတာ္) သို႔ သြားေရာက္လည္ပတ္ခဲ့သည္။ ထို႔ေနာက္ ၁၉၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသို႔ ျပန္လည္ႂကြေရာက္လာသည္။

ျမန္မာျပည္သုိ႔ ျပန္ႂကြၿပီးေနာက္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ခရီးလွည့္ကာ ၀ံသာႏုရကၡိတ ေခၚ အမ်ိဳးဂုဏ္ေစာင့္ထိန္းေရး၊ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္အေၾကာင္း ေဟာေျပာကာ “၀ံသာႏု” အသင္းမ်ား တတိုင္းျပည္လံုးအႏွံ႔ ဦးေဆာင္စည္း႐ံုး ဖဲြ႔စည္းခဲ့သည္။ ထိုအခါ အဂၤလိပ္နယ္ခ်ဲ႕အစိုးရက စစ္ပုလိပ္မ်ားျဖင့္ ၎အစုအဖဲြ႔မ်ားကို လိုက္လံၿဖိဳခြင္းခဲ့ေလသည္။

ဆရာေတာ္သည္ နိုင္ငံေရးတရားမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဟာေဟာဒိုင္းဒိုင္း ေဟာေျပာတတ္သည့္အတိုင္း သံဃာေတာ္မ်ားအား ေက်ာင္းတြင္သာ က်ိန္း၍ မေနၾကရန္ႏွင့္ တိုင္းျပည္သည္ ကြၽန္ဘ၀သို႔ သက္ဆင္းေန၍ တိုင္းသူျပည္သားမ်ား ကြၽန္ဘ၀ေရာက္ေနေၾကာင္း၊ ကြၽန္မ်ားကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာမွာလည္း ကြၽန္ဘာသာႏွင့္ ကြၽန္သာသနာပင္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကြၽန္ဘ၀မွ လြတ္ေျမာက္ေအာင္ သံဃ့ာသမဂၢီအသင္းအဖဲြ႔မ်ား ဖဲြ႔စည္းကာ လြတ္လပ္ေရးရရွိေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္ေၾကာင္း ေဟာေျပာခဲ့ေလသည္။

သို႔ကလို ဆရာေတာ္၏ ရဲရဲေတာက္ မိန္႔ခြန္းမ်ားေၾကာင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား အဂၤလိပ္အစိုးရ ၁၉၂၁ ခု မတ္လ (၃၁) ရက္ေန႔တြင္ အစိုးရအား အၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္ တရားေဟာေျပာမႈဟုဆိုကာ ရာဇသတ္ႀကီး ဥပေဒပုဒ္မ ၁၂၄ (က) အရ ဖ်ာပံုခ႐ိုင္၊ ေဒးဒရဲၿမိဳ႕နယ္၊ ေက်ာင္းကုန္းၿမိဳ႕တြင္ ဖမ္းဆီးခဲ့ေပသည္။ ဆရာေတာ္သည္ ျမန္မာျပည္တြင္ ႏိုင္ငံေရးျဖင့္ ပထမဆံုး အျပစ္ေပးခံရေသာ ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္တပါးျဖစ္သည္။ ဆရာေတာ္အား ဖမ္းမိန္႔ထုတ္ခဲ့သူမွာ အေရးပိုင္ ဦးဘိုးလွ (သမၼတ ေဒါက္တာဘဦး၏ဖခင္) ျဖစ္သည္။

ဆရာေတာ္အား ေက်ာင္းကုန္းမွ အစိုးရသေဘၤာျဖင့္ မအူပင္တရား႐ံုးသို႔ ေခၚေဆာင္ကာ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၁၂) လ အျပစ္ေပးၿပီး မအူပင္ေထာင္၌ အက်ဥ္းခ်ခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္သည္ အက်ဥ္းခံသည့္ေန႔မွစ၍ သကၤန္းခြၽတ္၍ ေထာင္အ၀တ္ကို ၀တ္ဆင္ရသည္။ ထို႔ေနာက္ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၂၂ ခု ဇြန္လ (၂၆) ရက္ေန႔ မအူပင္ေထာင္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာခဲ့သည္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အစိုးရအား ဦးမၫြြတ္ဘဲ ဆက္လက္၍ ျမန္မာျပည္အႏွံ႔လွည့္ကာ ႏုိင္ငံေရးတရားမ်ား ေဟာေျပာခဲ့ေလသည္။

ဤသို႔ျဖင့္ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၂၄ ခု ေအာက္တိုဘာလ (၁၆) ရက္ေန႔တြင္ ရာဇသတ္ပုဒ္မ ၁၂၄ (က) ျဖင့္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၃) ႏွစ္ ထပ္မံအျပစ္ေပးခံရကာ ဒုတိယအႀကိမ္ အက်ဥ္းက်ခဲ့ျပန္သည္။ ဆရာေတာ္သည္ ၁၉၂၇ ေဖေဖာ္၀ါရီလတြင္ အက်ဥ္းမွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာျပန္သည္။ ေထာင္မွ လြတ္ေျမာက္ၿပီးေနာက္ အၿမိဳ႕ၿမိဳ႕အနယ္နယ္သို႔ လွည့္လည္၍ အမ်ဳိးသားႏိုးၾကားေရးတရားမ်ားကို ေဟာၾကားရာ ၁၉၂၈ ခုႏွစ္တြင္ တတိယအႀကိမ္ အဖမ္းခံရျပန္သည္။

ဤသို႔လွ်င္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ လြတ္လပ္ေရးမရမီ သူ႔ကြၽန္ဘ၀တေလွ်ာက္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည့္တိုင္ေအာင္္ အက်ဥ္းခ်ျခင္းကို အႀကိမ္ႀကိမ္ခံခဲ့ရေလသည္။ ထို႔ေနာက္ ဆရာေတာ္သည္ က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕ယြင္းကာ ၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ေဆး႐ံုႀကီး၌ ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့ေလသည္။ ပ်ံလြန္ေတာ္မူစဥ္က ဆရာေတာ္၏ သက္ေတာ္မွာ (၆၀) ႏွစ္ ရွိ၍ သိကၡာေတာ္မွာ (၄၁) ၀ါ ရွိၿပီျဖစ္သည္။

ဆရာေတာ္၏ ႐ုပ္ကလာပ္ကို ေဆး႐ံုမွ ယူေဆာင္၍ မပုပ္မသိုးေအာင္ ေဆးရည္စိမ္ၿပီး မွန္ေခါင္းသြင္းကာ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ေညာင္တုန္းေက်ာင္း၌ ထား၍ စ်ာပနအခမ္းအနား က်င္းပခဲ့သည္။ ပ်ံလြန္ေတာ္မူၿပီး (၃) ရက္ေျမာက္ေန႔ စက္တင္ဘာ (၁၁) ရက္ေန ့တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးဘ ဦးစီး၍ ဆရာေတာ္၏ အႏိၱမစ်ာပနကို စည္ကားစြာ က်င္းပခဲ့ေလသည္။ ဆရာေတာ္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူၿပီး (၉) ႏွစ္မွ်ၾကာေသာ္ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးသည္ ဆရာေတာ္ ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့သည့္ လံုး၀လြတ္လပ္ေရးပန္းတိုင္သို႔ အေရာက္ခ်ီတက္ႏိုင္ခဲ့ေလသည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၏ ဂုဏ္ေက်းဇူကို မွတ္တမ္းတင္ေသာအားျဖင့္ အိႏိၵယႏုိင္ငံ ဗာရာဏသီၿမိဳ႕ရွိ နာဂရီပရက်ာရ္နီဆဘာ အမည္ရွိေသာ စာေပအဖဲြ႔အစည္းတခုက ထုတ္ေ၀သည့္ ဟိႏၵဴဘာသာစြယ္စံုက်မ္းတြင္ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပဲြေခါင္းေဆာင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအေၾကာင္းကို တခမ္းတနား ေရးသားေဖာ္ျပထားေလသည္။ ဂ်ပန္နို္င္ငံကလည္း ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္းက ဂ်ပန္ဘာသာျဖင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအေၾကာင္း စာအုပ္မ်ား ေရးသားထုတ္ေ၀ခဲ့ၾကသည္။ တခ်ိန္က ျမန္မာႏိုင္ငံေက်ာင္းသံုးစာအုပ္မ်ား၌လည္း ဆရာေတာ္၏ အထၳဳပၸတိၱအက်ဥ္းကို ထည့္သြင္းသင္ၾကားေစသည္။

သို႔ကလို ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လြတ္လပ္ေရးဗိမာန္ႀကီးကို ဦးစြာပႏၷက္ခ်ေပးခဲ့သည့္ ေက်းဇူးရွင္ အာဇာနည္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကို ေနာင္လာေနာက္သားတုိ႔ အၿမဲတေစ သတိတရရွိေစရန္အတြက္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ သမဂၢအဖဲြ႔က ဦးစီးကာ ၁၉၄ရ ခု စက္တာဘာ (၉) ရက္ေန႔တြင္ အခမ္းအနားတရပ္ကို ေရႊတိဂံုေျခရင္းရွိ ပုလိပ္သမဂၢ အေဆာက္အအံု၌ က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ ထိုေန႔ကိုပင္ “ဦးဥတၱမအထိမ္းအမွတ္ေန႔” အျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း က်င္းပလာခဲ့ၾကသည္။ ထို႔အျပင္ စစ္ေတြၿမိဳ႕တြင္ ဦးဥတၱမအသင္းႏွင့္ ဦးဥတၱမပန္းၿခံတို႔ကို တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ဦးဥတၱမပန္းၿခံတြင္ ဆရာေတာ္အား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ၁၉၆၃ ဇန္န၀ါရီလ (၁၀) ရက္ ၾကာသပေတးေန႔၌ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ေၾကး႐ုပ္တုကို သြန္းလုပ္ စိုက္ထူခဲ့ေလသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္လည္း ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရးႀကိဳးပမ္းမႈသမိုင္း၌ အနစ္နာခံကာ လူထုအား ႏိုင္ငံေရးအသိအျမင္ ႏုိးၾကားလာေစရန္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔က်ေရာက္တိုင္း ဦးဥတၱမေန႔အျဖစ္ စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္စြာ က်င္းပခဲ့သည္။ ထို႔အျပင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ေရႊတိဂံုဘုရားလမ္း ေတာင္ဘက္ေျခရင္းရွိ ကန္ေတာ္မင္ပန္းၿခံကို ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရက ဆရာေတာ္အား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ဦးဥတၱမပန္းၿခံဟု မွည့္ေခၚခဲ့ေလသည္။

ထို႔ေနာက္ ဗိုလ္ေန၀င္းေခါင္းေဆာင္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစိုးရလက္ထက္တြင္ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္ရြက္ေသာ ရဟန္းသံဃာေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာမည္ကို အေၾကာက္လြန္၍ ဗိုလ္ေန၀င္း၏ အမိန္႔ျဖင့္ တနိုင္ငံလံုးတြင္ ဦးဥတၱမေန႔ က်င္းပမႈကို ပိတ္ပင္တားဆီးလိုက္ေလသည္။ ထိုမွ်သာမက ဦးဥတၱမပန္းၿခံကိုလည္း ကန္ေတာ္မဂၤလာပန္းၿခံဟု အမည္ေျပာင္းလဲလိုက္ေလသည္။ ထိုနည္းတူစြာ နအဖစစ္အစိုးရလက္ထက္တြင္လည္း ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမႏွင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကဲ့သို႔ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား၏ အေၾကာင္းကို စာနယ္ဇင္းမ်ား၌ ေရးသားေဖာ္ျပျခင္းကို စာေပစိစစ္ေရးဌာနမွ ပိတ္ပင္လိုက္သည္မွာ ယေန႔တိုင္ေအာင္ပင္ျဖစ္သည္။

မည္သို႔ဆိုေစ ယခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ေသာ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ေန႔တြင္ ဆရာေတာ္အား ဂုဏ္ျပဳေသာအားျဖင့္ ဆရာေတာ္၏ ႏုိင္ငံေရးပံုရိပ္လႊာကို ေခတ္ၿပိဳင္တြင္ ေရးသား၍ ေက်းဇူးဆပ္လိုက္ရေပသည္။     ။

http://www.khitpyaing.org/index.php?route=detail&id=4318

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ(ငယ္နာမည္.ေပၚထြန္ေအာင္)ကို ၁၈၇၉၊ ဒီဇင္ဘာလ(၂၇)ရက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္
စစ္ေတြၿမိဳ႔၊ ရူပရပ္ အဖဦးျမ၊ အမိ ေဒၚေအာင္ေက်ာ္သူ ရို႕မွ မီြးဖြားပီးခသည္။ သက္ေတာ္ (၁၆) ႏွစ္အရြယ္မွာ မိဘမ်ားက ေမာင္သွ်င္ဝတ္ပီးသျဖင့္ ရွင္ဥတၱမဟူေသာ ဘြဲ႔နာမည္တြင္လာသည္။ နက္နဲေရ
ပိ႗ကတ္စာပီမ်ားကို ပခုကၠဴျမိဳ႔ ေရစၾကိဳတိုက္တြင္လည္းေကာင္း၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ ကာလကတၱားၿမိဳ႔တြင္ လည္း ေကာင္း ဆည္းပူး ေလ့လာခဖူးသည္။ အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ေရွးခိုက္ အမ်ိဳးသားေကာလိပ္တစ္ခုမွာ ပါဠိႏွင့္
ဗုဒၵ¨ဘာသာ စာပီဆိုင္ရာ ယာယီပါေမာကၡအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္ခသည္။ အိႏၵိယတြင္ ဟိႏၵဴမဟာဆပ္ဗာအသင္းၾကီး၏ ဥကၠဌအျဖစ္ ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ခံခရသည္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံတြင္ ၈ ႏွစ္ၾကာ နီထိုင္ချပီးေနာက္ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံသို႔ ပညာသင္လားေရာက္ခသည္။ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံတြင္ သင္ၾကားနီစဥ္ ရုရွား-ဂ်ပန္စစ္ပြဲ (၁၉ဝ၄-ဝ၅) တြင္ ဂ်ပန္က အင္အားၾကီးမားေသာ ျပိဳင္ဘက္ရုရွားကို
အႏိုင္ရလိုက္သည္ကို တိြ႕ရျပီး ေနာက္။ ယင္းအခ်ိန္က အာရွသားရို႔အတြက္ ဂ်ပန္သည္ ဂုဏ္ယူစရာျဖစ္သည္လို႔
ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမက ယံုၾကည္စြာအတိုင္း ၁၉ဝ၇ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၄ ရက္နိန္႔မွာ ရန္ကုန္ကဂ်ပန္ႏိုင္ငံသို႔ ထြက္ခြာခသည္။ ဂ်ပန္မွာ ၂ ႏွစ္ၾကာ ပညာသင္ၾကားချပီး ၁၉ဝ၉ ခုႏွစ္၌ ဂ်ပန္တြင္ တရုတ္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ၾကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္နီေရ ေဒါက္တာဆြန္ယက္ဆင္က ဆရာေတာ္ကို ေလး စားချပီး
တရုတ္ျပည္သို႔ သူႏွန္႔အတူ လိုက္ဖို႔ပင့္လို႔ တရုတ္ျပည္သို႔ ေလ့လာေရးအနီနန္႔လားေရာက္ခသည္။ ယင္းအခ်ိန္ကပင္ ဦ းဥတၱမသည္ အာရွအင္အားၾကီးႏိုင္ငံမ်ား၏ အေရးပါမႈကို ေလ့လာသိဟိသတိျပဳႏိုင္ခသည္။

၁၉ဝ၆ ေမလမွာ ဖြဲ႔စည္းခဲ့ေသာ ဝိုင္အမ္ဘီေအ ေခၚ ဗုဒၶြကလ်ာဏယုဝအသင္း၏ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ား အရွိန္အဟုန္ရရန္ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမက ဝင္ေရာက္အားပီးကူညီခသည္။ ယင္းအခါက သူရိယသတင္းစာမွာ ဆရာေတာ္၏ ႏိုင္ငံေရးေဆာင္ရြက္ပံု မ်ားကို အထူးအားပီးေဖာ္ျပေေသာ သတင္းစာၾကီး ျဖစ္ခသည္။

ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ၏ တုိက္တြန္းခ်က္ျဖင့္ ၁၉၂ဝခုႏွစ္ ဇူလိုင္လတြင္ သံဃာ့သမဂၢ အဖြဲ႔ေပါင္း (၃ဝ) ေက်ာ္မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစည္းအေဝးကို ရန္ကုန္ျမိဳ႔တြင္ က်င္းပႏိုင္ခသည္ ။ ၁၉၂ဝ ျပည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလတြင္ ဦးဥတၱမ ႏိုင္ငံေရးမ်ိဳးစိခ်ပီးခေရ အဟုန္ေၾကာင့္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားမ်ား သပိတ္ စတင္ေမွာက္ၾကသည္။ ယင္းပိုင္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား မေက်မနပ္ျဖစ္နီဂတ္ေကေလ့ မိမိရို႕၏ ဆႏၵကို ဖြင့္ဟ ထုတ္ျပျခင္း မျပဳဝံ့ ျဖစ္နီခ်ိန္တြင္ ဆရာေတာ္က ဘုရင္ခံ ကရက္ေဒါက္ပါးကို စာတစ္ေစာင္ ရီြးပို႔လိုက္သည္။ ယင္းစာမွာ “ ဆာရယ္ ဂ်ီနယ္ ကရက္ေဒါက္ မင္း- ျမန္မာျပည္က ထြက္လား” ဟုဆိုထားသည္။ အဆိုပါႏွင္စာကို သူရိယ သတင္းစာက ထည့္ သြင္းေဖာ္ျပခရာမွာ တစ္တိုင္းျပည္လံုး မ်က္လံုးျပဴးအံ့အားသင့္လားခေရ။

............
ဆက္လက္ေဖၚျပပီးပါမည္။

လန္းဆန္း


မွက္ခ်က္...(ဆရာေတာ္လမ္းစဥ္ကိုၾကိဳက္လို႔မဟုတ္..ေဒပိုင္ေတာ္ခေရကိုယ့္အမ်ိဳးသားပုဂၢိဳလ္ၾကီးတေယာက္အေၾကာင္းကို
ငါရို႕မထိန္းသိမ္ေက ထိန္းသိမ္းဖို႔လူမဟိဗ်ာလ္ဆုိေရစိတ္ဓါတ္နန္႔တင္ပီးလိုက္သည္။)

http://thelightofaisa.blogspot.com/search/label/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္၁၉၂၁ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၃ ရက္နိန္႔တြင္ ဖ်ာပံုခရိုင္ ေဒးဒရဲျမိဳ႔နယ္ ဆူးကလပ္ေရြာတြင္ “လိပ္အခြံ ခြာရမည္” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ ျဖင့္ တရားေဟာေျပာမႈေၾကာင့္ မတ္လ ၃ဝ ရက္ေန႔တြင္ အစိုးရအၾကည္ညိဳပ်က္ေအာင္တရားေဟာသည္ဟုဆိုကာ ရာဇသတ္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၂၄ (က) အရ ေက်ာင္းကုန္းျမိဳ႔နယ္မွာဆရာေတာ္က ိုအဂၤလိပ္အစိုးရကဖမ္းခသည္။ ဆရေတာ္သည္ ျမန္မာျပည္တြင္ ႏိုင္ငံေရးမႈျဖင့္ ပထမဆံုး အျပစ္ပီး ခံရေသာသူျဖစ္ သည္။ယင္းပိုင္ျမန္မာျပည္သူအားလံုးအတြက္ ကိုယ္က်ိဳးစြန္႔ပမာ ႏိုင္ငံေရး မ်က္စိဖြင့္ပီးခသူျဖစ္သည္။ ၁၉၂၄ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလတြင္ ျမိဳ႔လံုးကြၽတ္အစည္းအေဝးၾကီးေခၚ၍ “အစိုးရလုပ္စြာမေကာင္းလွ်င္ မေကာင္းဟု ေဝဖန္ခြင့္စြာ လူ႔အခြင့္အေရးပဲ၊ ယင္းအခြင့္အေရး စြာ ငါရို႔မွာဟိရမည္။ ယင္းေၾကာင့္ ငံု႔မခံေက့”ဲ စေသာ အစိုးရဆန္႔က်င္ေရး၊ ဒီမိုကေရစီေရးႏွင္႔ လူ႔အခြင့္အေရး တရားတကိုအၾကီးက်ယ္ေဟာခ သည္။

ယင္းပိုင္ေဟာေျပာျပီး ၇ ရက္အတြင္းမွာပင္ ဆရာေတာ္စြာ အစိုးရကို ဆန္႔က်င္ျပီး အၾကည္ညိဳပ်က္ျပားေအာင္ လႈံ႔ေဆာ္ေရဆိုဗ်ာ ရန္ကုန္တြင္ ဖမ္းဆီးခံရသည္။ ဆရာေတာ္သည္ အလုပ္ၾကမ္းနန္႔ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္ ဒုတိယအၾကိမ္ အျပစ္ပီး ခံခရသည္။

ဦးဥတၱမသည္ ၁၉၂၇ ေဖေဖာ္ဝါရီလတြင္ ၃ႏွစ္အက်ဥ္းက်ခံဘဝမွ လြတ္ေျမာက္လာျပီး မတ္လ (၂ဝ)ရက္ေန႔၌ ပဲခူးျမိဳ႔တြင္ က်င္းပေသာ သံဃာေတာ္မ်ားၾသဝါဒခံ ဦးစိုးသိ္မ္းၾကီးမွဴးေသာ ျမန္မာအသင္းခ်ဳပ္ၾကီး (ဂ်ီစီဘီေအ)၏ ၁၄ ၾကိမ္ေျမာက္ အစည္း အေဝးသို႔ တတ္ေရာက္ျပီး သကၤန္းရံုကိုဖယ္၍ ေထာင္ဝတ္ေထာင္စားျဖင့္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခသည္။

ဦးစိုးသိမ္းက “ပရိသတ္ိတျမင္ဂတ္လား။ မ်က္ရည္က်ရံုႏွင့္ အိမ္ျပန္လားသင့္လား။ အမ်ားၾကီးအေရးၾကီးသည္။ ယခု မ်က္ရည္က် ျခင္းစြာ အမ်ိဳးသားေရးအတြက္ မ်က္ရည္က်ျခင္းျဖစ္သည္။ သာသနာေတာ္ေၾကာင့္ မ်က္ရည္က်ျခင္းျဖစ္သည္။ ဘုရားရွင္ ခြင့္ျပဳေသာသကၤန္းကို ခြၽတ္၍ အာဏာတန္ခိုးျဖင့္ ဦးဥတၱမကို ညွဥ္းပမ္းႏွိပ္စက္သည္။ အဂု အခ်ိန္ကစ၍ မိမိအသက္ကို မငဲ့ဘဲ ေဆာင္ရြက္ရမည္” ဟု ငို၍ေျပာေလသည္ဟု စစ္ကိုင္းဟန္တင္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္မွတ္တမ္း (၃) တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

မိမိတြင္ရွိသမွ် ဉာဏ္အား ခြန္အားတိနန္႔ အစြမ္းကုန္ထုတ္သံုးပီးဆပ္ခေရ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမသည္ ဗမာလြတ္လပ္ေရးမရခင္ (၉)ႏွစ္အလို ၁၉၃၉ခုႏွစ္တြင္ ပ်ံလြန္ေတာ္မူလခပါသည္။ ဆရာေတာ္ပ်ံလြန္ေတာ္မူေရနိန္႔ကို ထိုစဥ္ကရွိခဲ့ေသာ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က “ဦးဥတၱမေန႔” အျဖစ္ တရားဝင္ သတ္မွတ္ေၾကညာေပးခဲ့သည္။ ေရႊတိဂံု ေျခေတာ္ရင္း ေတာ္ဖက္မုခ္အနီးရွိ ကန္ေတာ္မင္ပန္းၿခံကို “ဦးဥတၱမ ပန္းၿခံ” အျဖစ္သတ္မွတ္ပီးခသည္။ အလားတူ စစ္ေတြၿမိဳ႔တြင္ဦးဥတၱမပန္းၿခံ တခု ျပဳလုပ္ပီးခပါသည္။ ေယေကေလ့ဂနိခါ ကန္ေတာ္မင္ပန္းၿခံက “ဦးဥတၱမ အရုပ္ကိုဖယ္ပနာ မထင္မရွားဗမာႏိုင္ငံေရးသမားဦးဝိစာရကိုအစားထိုးပလိုက္ဗ်ာလ္။ ကန္ေတာ္မဂၤလာပန္းျခံထဲကဆရာေတာ္အရုပ္သည္ေခ်ာက္ထဲခ်နိဂုံခ်ဳပ္လခဗ်ာလ္။
............

လန္းဆန္း


မွက္ခ်က္...(ဆရာေတာ္လမ္းစဥ္ကိုၾကိဳက္လို႔မဟုတ္..ေဒပိုင္ေတာ္ခေရကိုယ့္အမ်ိဳးသားပုဂၢိဳလ္ၾကီးတေယာက္အေၾကာင္းကို
ငါရို႕မထိန္းသိမ္ေက ထိန္းသိမ္းဖို႔လူမဟိဗ်ာလ္ဆုိေရစိတ္ဓါတ္နန္႔တင္ပီးလိုက္သည္။)

http://thelightofaisa.blogspot.com/search/label/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ သည္ ျပည္သူတ အမ်ိဳးသားေရးတြင္စိတ္ပါလာစီရန္ ႏိုင္ငံေရးတရား မ်ားကိုစတင္ ေဟာ ေျပာလီခသည္ ။ အစ တြင္ ရုပ္႐ွင္ ရံု မ်ား အားလပ္ ခ်ိန္ ပီးစဥ္ တြင္ ေဟာေျပာခရသည္ ။ ၁၉၁၂ - ႏွစ္ ခုႏွစ္ေလာက္ တြင္ ႏွမ ျဖစ္သူ မအိမ္စိုး ႏွင္ ့ ျမန္မာ လူငယ္ ( ၃၁ ) ဦး ကို ဂ်န္ပန္ႏိုင္ငံ သို ့ေခၚေဆာင္ လားျပီး ပညာသင္ ၾကားစီ သည္ ။ ၁၉၁၉ -ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သို ့ ျပန္လာ ျပီး သူရိယ သတင္းစာ တိုက္ တြင္ သီတင္း သံုးကာ ႏိုင္ငံေရး တရားမ်ားစတင္ ရြီသားလီခသည္ ။

ထို ့ ေနာက္ ကမာရြတ္တြင္ ေျပာင္းေရႊ ့ ျပီး တပါး တည္း သီတင္းသံုး ကာ ႏိုင္ငံေရးတရားပြဲ မ်ား လွည္ ့လည္ ေဟာ ေျပာသည္ ။ တရားေဟာရာတြင္ အလြန္ေကာင္းသျဖင္ ့ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုက ဆရာေတာ္အား ပင္ ့ေဆာင္ ရာကားလမ္းမေပါက္ သည္ နီရာမ်ားတြင္ ထမ္း စင္ ျဖင္ ့ တရားေဟာ ပင္လင္ၿဖင့္ပင္ ့ ေဆာင္ ၾကသည္ ။ ထို ့ သို ့ ႏိုင္ငံေရး မ်ိဳးေစ ့ ခ်ပီးခေသာ ေက်းဇူး ေၾကာင္ ့ ( ၁၉၂၀ - ၂၁ ) ခုႏွစ္ တြင္ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသားမ်ားစတင္ သပိတ္ ေမွာက္ ၾကသည္ ။ ထိုအခ်ိန္ ဘုရင္ခံမွာ အဂၤလိပ္လူမ်ိဳး ဆာရယ္ ဂ်ီနယ္ကရက္ေဒါက္ ျဖစ္သည္ ။

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္တိေပၚေပါက္ လာရန္အတြက္ အဓိက လႈံ႔ံေဆာ္ ပီးေသာ သတင္းစာ ၊ ဂ်ာနယ္မ်ားကို အစိုးရမွပိတ္ပစ္ႏိုင္ရန္အတြက္ အာမခံေၾကးမ်ားေတာင္းခံလာသျဖင့္ ဂ်ာနယ္အခ်ိဳ ့ ပိတ္လိုက္ရျပီး သူရိယ၊ ျမန္မာ့အလင္း ၊ ပညာ ့ အလင္္း ၊ ဗႏၶဳလဂ်ာနယ္႐ို႕ သာက်န္္ခသည္ ။ ထိုစဥ္ ေ၀လမင္းသားျမန္မာျပည္ လာဖို႔ ခရီးစဥ္ အား၀ိုင္အမ္ဘီေအ အသင္းမွ ၾကီးမွဴး၍ သပိတ္ေမွာက္ရာ ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ့ကိုဖမ္းဆီးျပီး သပိတ္ေမွာက္ ရာတြင္ အေရးယူႏိုင္ေသာ ဘိြဳင္းကုတ္ဥပေဒ ( Boycott ) ကို အစိုးရမွ ျပဌာန္းလိုက္သည္ ။ ထိုသို႔ ဘုရင္ခံမွတင္းမာလာေသာအခါတြင္ ဆရာေတာ္မွာျငိမ္ခံမနီဘဲ ဘုရင္ခံဘားသို ့( ဆာရယ္ဂ်ီနယ္ကရက္ေဒါက္ျမန္မာျပည္မွထြက္လား)ဟူေသာစာကိုဘုရင္ခံဘားသို႔ုလိုက္သည္။ ထသို႔ိုႏွင္ထုတ္သည့္စာကို သူရီယသတင္းစာမွ ေဖာ္ျပလိုက္ေသာအခါတြင္ ျပည္ သူမ်ားမွာအံအားသင့္ ျပီး မ်ိဳးခ်စ္စိတ္တိတိုးျမင္ ့လာၾကသည္ ။

ပထမ ေက်ာင္းသား သပိတ္ေမွာက္စဥ္က ဆရာေတာ္မွာအႏိၵယသို႔ ေခတၱ ေရာက္နီခိုက္ျဖစ္သည္ ။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ရတနာဂီရိတြင္ဟိေသာ ပါေတာ္မူဘုရင္ သီေပါမင္းႏွင့္ လွ်ဳိ႕၀ွက္တိြ႔ဆံုခသည္ ။ ၁၉၂၂ -ခုႏွစ္တြင္ အႏိၵယ မွျပန္ေရာက္ျပီး ဖ်ာပံုခရိုင္ ေက်ာက္ကုန္းနယ္တြင္ ( လိပ္အခြံ ႏြာရမည္ ) ဟူေသာတရားေဟာေျပာမႈေၾကာင့္ အဖမ္းခရသည္ ။ ဆရာေတာ္အဖမ္းခံရမႈေၾကာင့့္ သံဃာ့သမဂၢေပါင္း ( ၃၇ ) ခုေပၚေပါက္ ခသည္။ တႏိုင္ငံလံုးစည္းရံုးအံုၾကြလာသည္။ အစိုးရကိုအၾကည္ ညိဳ ပ်က္ေအာင္ေဟာေျပာ မႈေၾကာင့္ဆရာေတာ္အား ပုဒ္မ ၁၂၄ ( က )အရ မအူပင္ေထာင္တြင္ ေလးႏွစ္အျပစ္ပီး ခံရသည္ ။ ေထာင္တြင္းနီထိုင္မႈေကာင္းသျဖင့္ သံုးႏွစ္အၾကာမွာပင္ လြတ္ေျမာက္ လာခသည္ ။

ေထာင္မွလြတ္ေသာအခါ ႏိုင္ငံေရးတရားမ်ားကို ဆထက္တပိုးေဟာ ေျပာလီရာ မႏၱေလးတြင္ ဆရာေတာ္၏လွံဳေဆာ္မႈေၾကာင့္ အဓိကရုန္း ျဖစ္ေပၚသည္။ ထို႔ေၾကာင့္အစိုးရမွ ဆရာေတာ္အားရန္ကုန္တြင္ အလုပ္ၾကမ္းႏွင့္ေထာင္ဒါဏ္သံုးႏွစ္ အၿပစ္ပီးခရာ ဆရာေတာ္သည္ အုန္းဆံထု ၊ ၾကိဳးက်စ္စေသာ အလုပ္ၾကမ္းမ်ားလုပ္ခရ သည္။ ဒုတိယအၾကိမ္ေထာင္မွထြက္လာေသာအခါတြင္ တပည့္ဒယကာမ်ားမွ စုေဆာင္းေကာက္ခံထားေသာ အလွဴေငြမ်ားအား ဆရာေတာ္ထံအပ္ၾကရာ ၁၉၃၈ - ခုႏွစ္ တြင္ (တရုတ္ႏွင္ ့ဂ်ပန္ )အ ေၾကာင္းကို ဓါတ္ပံုမ်ားႏွင္ ့ ၀ီ၀ီဆာဆာ ထုပ္ခသည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးအျခီနီမွာလည္း ယႈပ္ထီြးသည္ထက္ယႈပ္ေထြးလာျပီး ေတာ္ လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ ့မွာ အစိုးရမွပီးေသာရာထူး၊ စည္းစိမ္၊ အာဏာ႐ို႔ကိုယစ္ မွူးလာၾကျပီး ဆရာေတာ္အားပစ္ပယ္စျပဳလာသည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဆရာေတာ္ အား လံုးဝပစ္ပယ္ခသျဖင့္ ဆရာေတာ္မွာ အျခီအနီမဲ့ျဖစ္ကာ ျဖစ္ေရပိုင္နီ ၊ ျဖစ္ေရပိုင္စားဘ၀ ျဖင့္ ဘ၀နီ၀င္ခ်ိန္ေရာက္ခရသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ ဆရာေတာ္မွာ ေလာကဓံတရား႐ို႕ ေၾကာင္ ့ ၁၃၀၀-ျပည့္ႏွစ္ ၀ါေခါင္လဆုတ္ ၁၁ ရက္ ၊ ( ၁၉၃၉ -ခု ႏွစ္ ၊ စက္တင္ဘာလ ၉ -ရက္နိန္ ့) အေရာက္တြင္ ရန္ကုန္ဆီးရံုၾကီး၌ ခ်ိဳ႕တဲ့စြာျဖင့္ ဘ၀နတ္ထံပ်ံလြန္ေတာ္မူ လားခလီသည္။

………………………………………………………………………
က်မ္းကိုး။ ။- ျမန္မာ ့စြယ္စံု က်မ္း အတြဲ ( ၁၅ ) -၁၉၇၆
- ထင္ရွား ခဲ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္ၾကီးမ်ား ( ေရႊ ဥၾသ ) - ၁၉၈၆

http://thelightofaisa.blogspot.com/search/label/%E1%80%86%E1%80%9B%E1%80%AC%E1%80%B1%E1%80%90%E1%80%AC%E1%80%B9%E1%80%A1%E1%80%B1%E1%81%BE%E1%80%80%E1%80%AC%E1%80%84%E1%80%B9%E1%80%B8

စာေရးသူ – ခိုင္လင္း (ေမဃဝတီ)

၁၉၃၉ စက္တင္ဘာလ (၉) ရက္ေန႔ဟာ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး ဗိသုကာ တနည္းအားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးကို မ်ဳိးေစ့ခ်ေပးခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ ပ်ံလြန္ေတာ္မူသည့္ေန႔ (၇၁) ႏွစ္ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ သူ႔ေခတ္က တင္ေပးလိုက္တဲ့ သမိုင္းေပးတာဝန္ေတြကို တနင့္တပိုးႀကီး ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ လွပတဲ့ သမိုင္းေတြဟာ ဘယ္ေလာက္ဘဲၾကာၾကာ ေဆြးေျမ့မသြား၊ ကြယ္ေပ်ာက္မသြားဘဲ ရွင္သန္ေနဆဲ ျဖစ္ပါ တယ္။

ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမရဲ႕ သမိုင္းေတြကို အင္အားေတြနဲ႔ ေခ်ဖ်က္ျခင္းကုိ ခံေနရေပမယ့္ သူ႔သမိုင္းကေတာ့ သမိုင္းအျဖစ္ ရွိေနအုံးမွာပါ။ ေျပာရရင္ အႏွိမ္ခံသမိုင္းအျဖစ္၊ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စာေရးဆရာ ပါရဂူ ဆရာတစ္ဦးက ၁၉၉၆ စစ္ေတြ စာေပေဟာေျပာပြဲတခုမွာ “လြတ္လပ္ေရးအတြက္ မ်ဳိးေစ့ခ်ေပးခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ ျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာ ထိုက္တန္တဲ့ အသိအမွတ္ျပဳမႈ မရရွိခဲ့ပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လြတ္လပ္ေရး ႀကဳိးပမ္းမႈ အတြက္ တိုက္ပြဲဝင္တဲ့ ဆရာေတာ္ ႏွစ္ပါးရွိပါတယ္။ တစ္ပါးက ဦးဝိစာရ၊ အားလံုးသိတဲ့အတိုင္း ေရႊတိဂံုဘုရား ေရွ႔မွာ ေၾကးရုပ္တုလုပ္ၿပီးထားတယ္၊ ေနာက္တစ္ပါးက ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ၊ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမဟာ ဦးဝိစာရထက္ အဆေပါင္းမၽားစြာ ႀကဳိးပမ္းလႈပ္ရွားခဲ့တယ္၊ ဒါေပမယ့္ အသိအမွတ္ မျပဳခဲ့ၾကဘူး။ (ဖဆပလ) အစိုးရလက္ထက္မွာ ေရႊတိဂံုဘုရားေဘးက ကန္ေတာ္မင္း ပန္းျခံကို ဦးဥတၱမပန္းျခံ လုပ္ၿပီးေတာ့ ပန္းၿခံထဲမွာ ဦးဥတၱမေက်ာက္ရုပ္တု ထားရွိဖို႔ အစီအစဥ္ရွိတယ္၊ ေက်ာက္ရုပ္ထုေတာင္ ထုလုိ႔ၿပီးေနၿပီ။ အဲဒါ ဘယ္လုိျဖစ္သြားလဲ မသိဘူး။ ျဖစ္မလာခဲ့ဘူး။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ေက်ာက္ရုပ္တုဟာ ႏွစ္ေတြ ၾကာလာတဲ့အခါမွာ ပန္းပုဆရာ ဦးဟန္တင္ျခံကုိ ေရာက္သြားတယ္။ ကြ်န္ေတာ္ ဦးဟန္တင္အိမ္ကုိ ေရာက္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ကိစၥက အိႏၵိယ သာသနျပဳ ဆရာေတာ္ စျႏၵာမုနိရုပ္တု ေၾကာင့္ပါ။

အဲဒီညေနခင္းက ဘုရားႀကီးမွာ ဆရာေတာ္ စျႏၵာမုနိရုပ္တုကုိ ေတြ႔ခဲ့တယ္။ ဆရာေတာ္ရုပ္တု ျဖစ္ေျမာက္ေရး ေကာ္မတီမွာ ကြ်န္ေတာ္လည္းပဲ ပါခဲ့တယ္။ အဲဒီ ရုပ္တုကုိ အိႏၵိယကုိ ပုိ႔မယ္၊ ဒါေပမယ့္ ပုိ႔လို႔မရတာ ေၾကာင့္ ဒီမွာထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမ ရုပ္တုလည္း ဒီအတိုင္းရွိမယ္ထင္တယ္။ “ႏိုင္ငံေတာ္ အေနနဲ႔ ထိုက္တန္စြာ ဘာေၾကာင့္ အသိအမွတ္ မျပဳသလဲ၊ က်ေနာ္ ေလ့လာဖူးသေလာက္ ေျပာရရင္ ရခိုင္ေတြကေတာ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမဟာ ရခုိင္ျဖစ္လုိ႔ ခံယူၾကတယ္။

ရခုိင္လူမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမဟာ တကယ့္ေတာ့ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြကပါ သိပ္ၿပီးေတာ့ အသိအမွတ္ ျပဳခ်င္ၾကတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရခုိင္လူမ်ဳိးေတြအတြက္ မလုပ္ခဲ့လို႔တဲ့။ အဲဒီအခ်ိန္တုံးက ရခိုင္လူမ်ဳိးေတြဟာ ႏွစ္ထပ္ကြမ္း ကုိလိုနီဘ၀ပါ။ (၁၇၈၄) မွာ ရခုိင့္ႏုိင္ငံေတာ္ဟာ ျမန္မာ (ဗမာ) ႏုိင္ငံက ၀င္ေရာက္ သိမ္းပုိက္မႈခံခဲ့ရတယ္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကုိ (၁၇၈၉) မွာ ေမြးတယ္။ ဆရာေတာ္ကုိ ေမြးဖြားလာတဲ့ အခ်ိန္မွာ ရခိုင္ေတြ ကုိလုိနီဘ၀မွာ (၉၅) ႏွစ္ဘဲ ရွိပါေသးတယ္။ (၁၇၈၄) ကုိ အေျခခံၿပီး တြက္ရင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမက တတိယမ်ဳိးဆက္မွာ ေမြးဖြားလာတဲ့သူ၊ ေျပာရရင္ ဆရာေတာ့္အဖုိး ကုိယ္တုိင္ ရခုိင္ေတြရဲ႕ ထီးက်ဴိးစည္ေပါက္ ကုိယ္ေတြ႔ အေတြ႔အႀကဳံေတြကုိ ေျမးျဖစ္သူကုိ ေျပာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္းပဲ ထင္ပါတယ္၊ ဆရာေတာ္ဟာ ရခိုင္ေတြရဲ႕ ႏွစ္ထပ္ကြမ္း ကုိလုိနီ ဘ၀က လြတ္ေျမာက္ေရး တခုတည္းကုိ မၾကည့္ခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္လူမ်ဳိးျဖစ္တဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမဟာ ရခုိင့္ႏုိင္ငံေတာ္ ကုိလုိနီဘ၀က လြတ္ေျမာက္ေရးထက္ ဒီေန႔ ျမန္မာႏုိင္ငံလို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ ဧရိယာထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ဘ၀တူ တုိင္းရင္းသားေပါင္းစုံ လြတ္ေျမာက္ေရးကုိ ေရွ႕႐ႈခဲ့တယ္။ အဲဒီအတြက္ လႈပ္ရွားခဲ့တယ္။ ဆုိေတာ့ အေျခ အေနအရ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ပင္လုံထက္ေစာစီးစြာ ဆရာေတာ္က ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု မ်ဳိးေစ့ကုိ ခ်ေပးခဲ့တယ္။

ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရး ေရွးရႈမႈေတြနဲ႔ လြတ္လပ္ေရး မီး႐ႈးတန္ေဆာင္ကုိ ထြန္းၫွိခဲ့တယ္။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး အေတြးအေခၚေတြေၾကာင့္ အဲဒီေခတ္ ရခုိင္ လြတ္လပ္ေရး အင္အားစုေတြဟာ ဆရာေတာ္ကုိ မႏွိက္ၿခဳိက္ၾကဘူး။ အဲဒီေခတ္ရဲ႕ ရုိက္ခတ္မႈေတြဟာ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ သက္ေရာက္မႈေတြ ပ်က္ျပယ္ေသးတာ မဟုတ္ေသးဘူး။ ဒါေပမယ့္ တခ်ဳိ႕ ရခိုင္ အင္အားစုေတြ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ခဲ့တဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကုိ ရခုိင္ျဖစ္လို႔ ႏုိင္ငံအသိအမွတ္ျပဳမခံရတာကုိ ေတာ္လွန္တဲ့အေနနဲ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြ လုပ္ၾကတာကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။

ဒီေန႔ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ခင္းခဲ့တဲ့ လမ္းေၾကာင္းကုိ ခ်ီတက္ေနတဲ့ ဘုန္းႀကီးအခ်ဳိ႕ေတာင္ အသိအမွတ္ ျပဳခ်င္ပုံ မေပၚပါဘူး။ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမရဲ႕ တနင့္တပုိးႀကီး ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ သမုိင္းေပးတာ၀န္ေတြကုိ ေတာင္ ေခ်ာင္ထုိးခ်င္ပုံပါဘဲ။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမရဲ႕ တုိင္းျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈ သမုိင္းေတြအရ ေကာက္ခ်က္ခ်ရရင္ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမဟာ ျပည္ေထာင္စု ဗိသုကာအျဖစ္ ေမာ္ကြန္းထုိးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စုစနစ္နဲ႔ ျပည္ေထာင္စု မတည္ေဆာက္ခ်င္သူေတြ ျပည္ေထာင္စု အမည္ခံၿပီး တျပည္ေထာင္စနစ္ (သုိ႔မဟုတ္) ပဥၥမ ျမန္မာ ႏုိင္ငံေတာ္ကုိ တည္ေဆာက္ခ်င္သူေတြ အတြက္ေတာ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကုိ ႏုိင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ ထုိက္ထုိက္ တန္တန္ ဂုဏ္မျပဳဘဲ ဆက္လက္ခ်ဴိးႏွိမ္အုံးမွာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။

၁၉၉၆ စစ္ေတြ စာေပေဟာေျပာပြဲမွာ ဆရာပါရဂူက “ဆရာေတာ္ကုိ ေမ့မထားသင့္ပါ၊ စစ္ေတြမွာ ဆရာေတာ္ နာမည္နဲ႔ ခန္းမေဆာက္ၿပီး ေၾကးရုပ္တုရွိတယ္၊ ကြ်န္ေတာ္ အမ်ားႀကီး ၀မ္းသာ ၾကည္ႏူးမိတယ္။ ဒီအတုိင္း အတာနဲ႔ အားမရပါ။ ႏုိင္ငံအတုိင္းအတာနဲ႔ လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္” လို႔ စာေရးဆရာ ပါရဂူက ဆရာ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းကုိ က်ေနာ္ ေလ့လာ ဖတ္႐ႈခြင့္ ရခဲ့တယ္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကုိ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး၏ တပ္ဦး၊ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး၏ မီး႐ႈးတန္ေဆာင္၊ ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး အစ ဦးဥတၱမ၊ ျမန္မာ့လြတ္လပ္ေရး၏ လင္းေရာင္ျခည္၊ အာဇာနည္ ဦးဥတၱမ၊ အၾကမ္းမဖက္ လႈပ္ရွားမႈ ေခါင္းေဆာင္၊ အာရွေန၀န္း၊ အဖိႏွိပ္ခံအားလုံး၏ သေကၤတ စသည့္ ဂုဏ္ပုဒ္ေတြဟာ စာထဲမွာ ရွိၿပီး လက္ေတြ႔ ဘာမွ မရွိခဲ့ပါဘူး။ ဆရာေတာ္လည္း ဗုဒၶဘာသာ သေဘာအရ ၀ဋ္လည္ရွာတယ္နဲ႔ တူတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ၿမဳိ႕ေတာ္ရန္ကုန္မွာ ဦးဥတၱမလမ္း၊ ဦးဥတၱမပန္းျခံ၊ ဦးဥတၱမခန္းမ၊ ဦးဥတၱမရုပ္တု ဘာမွ မရရွိခဲ့ဘဲ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမ ေျပာခဲ့ဖူးသလို “ဂရက္ေဒါက္ ဂတ္ဒ္ေအာက္” ဆုိၿပီး အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံခ်ဴပ္ ကုိ ျမန္မာျပည္ကေန ေမာင္းထုတ္ခဲ့တဲ့အတုိင္း ခုလည္းပဲ “ဦးဥတၱမ ဂတ္ဒ္ေအာက္” ဆုိၿပီး ႏွင္ထုတ္ခံခဲ့ရေတာ့ ရခုိင္ျပည္ကုိ ျပန္လာခဲ့ရတယ္နဲ႔ တူပါတယ္။

ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမအေၾကာင္း ေဆာင္းပါးေရးရင္းနဲ႔ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရးသမုိင္း ျဖစ္စဥ္ကုိ သြားၿပီးေတာ့ သတိရမိတယ္။ ေနရူးကုိ အိႏၵိယ သမုိင္းဆရာေတြက အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ႕ လြတ္လပ္ေရး ဖခင္ အျဖစ္ ေမာ္ကြန္းမထုိးဘူး။ မဟတၱမ ဂႏၵီႀကီးကုိ လြတ္လပ္ေရးဖခင္အျဖစ္ ေမာ္ကြန္းထုိးခဲ့ၾကတာကုိ သတိရ သြားတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏုိင္ငံက ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမကုိ လြတ္လပ္ေရးေမာ္ကြန္းထုိးဖုိ႔ အဆုိတင္ သြင္းရင္ ေတာ္ေတာ္လည္း အုတ္ေအာ္ေသာင္းနင္း ျဖစ္သြားမလား မသိဘူး။ ရန္ကုန္မွာ ဦးဥတၱမ ပန္းျခံကုိ ျပန္ရုတ္သိမ္း၊ ဦးဥတၱမ ရုပ္တုက ပန္းပုဆရာ ဦးဟန္တင္ရဲ႕ အိမ္ကုိ ေရာက္သြား၊ ဒီတစ္ခါ လြတ္လပ္ေရး ဖခင္အျဖစ္ ေမာ္ကြန္း ေရးထုိးေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိရင္ေတာ့ စစ္ေတြမွာရွိတဲ့ ဆရာေတာ္ ဦးဥတၱမရဲ႕ အထိမ္းအမွတ္ေတြအားလုံး ျပန္ၿပီးေတာ့ေတာင္ ရုတ္သိမ္းပစ္သြားမလားဆုိတာ မေျပာႏုိင္ဘူး။

ဘာပဲေျပာေျပာ အင္အားရွိသူေတြဟာ သမုိင္းကုိ အသစ္ျပန္ေရးႏုိင္ၾကေတာ့ အဲဒီလို အင္အားနဲ႔ သမုိင္းကုိ အသစ္ျပန္ေရးရင္း တဖက္မွာလည္း သမုိင္းမွန္ေတြကုိ ေခ်ဖ်က္ပစ္တတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမွန္တရားက ေတာ့ တေနရာမွာ ေခါင္းေမာ္ၾကည့္ေနမွာပါ။

http://arakanreview.net/?p=1887&cpage=1#comment-390